Το Ασύρτικο της Σαντορίνης: Ζήτω ο βασιλεύς! Από τον Τ. Πικούνη

Αφορμή για το άρθρο αυτό έδωσε η πρόσφατη βαθμολόγηση 114 ελληνικών κρασιών από τον Guru των διεθνών κριτών κρασιών, τον Robert Parker, που με τις κρίσεις του και τις απόψεις του διαμορφώνει τις προτιμήσεις των οινόφιλων σε όλο τον κόσμο, και ουσιαστικά καθορίζει τις τιμές των κρασιών, ακόμα και του Μπορντώ! Μπορείτε να διαβάσετε το σχετικό άρθρο του House of Wine εδώ.

Μέσα στα πρώτα λοιπόν 16 κρασιά που βαθμολογήθηκαν με περισσότερο από 90/100, Ασύρτικα της Σαντορίνης είναι τα 9, ποσοστό δηλαδή 56,25%! Και βέβαια, δεν είναι η πρώτη φορά: Από τα 62 ελληνικά κρασιά που έχουν βαθμολογηθεί από τον Δεκέμβριο του 2008 μέχρι σήμερα πάνω από 90/100, τα 34 είναι Ασύρτικα Σαντορίνης, δηλαδή το 54,83% του συνόλου!

Ασύρτικο λοιπόν! Και μάλιστα Ασύρτικο της Σαντορίνης είναι το θέμα μας σήμερα...

Κρασί με δωρικό, αυστηρό χαρακτήρα. Κρασί "ανδρικό", αρσενικό, σοβαρό και ταυτόχρονα πολύπλοκο, με βάθος και δύναμη. Κρασί που γοητεύει όχι με "νάζια", αρώματα, εντυπωσιακές έντονες φρουτώδεις γεύσεις, αλλά με την στιβαρότητα, την μεταλλικότητα, την οξύτητα, με λίγα λόγια με τη δομή του, με το χαρακτήρα του. Ενα κρασί κομψό, ευγενές, με θαυμάσιο αλλά συγκρατημένο αρωματικό εύρος, που εκφράζει απόλυτα τον δωρικό ρυθμό ανάμεσα στους τόσους "ρυθμούς" των κρασιών της χώρας μας: Γιατί έχουμε ποικιλίες "Ιωνικές", ποικιλίες "Κορινθιακές", θηλυκές, όμορφες, χαριτωμένες, τσαχπίνες, γοητευτικές με τεράστιο πλούτο αρωμάτων και γεύσεων. Η Μαλαγουζίά, η απόλυτα θηλυκή αυτή ελληνική ποικιλία, η "Βασίλισσα" του ελληνικού αμπελώνα, μπορεί να εκφράσει άριστα μέσω της αντίθεσης την αρρενωπότητα και αυστηρότητα του Βασιλιά, του Ασύρτικου της Σαντορίνης. Είναι η Αφροδίτη της Μήλου απέναντι στις δωρικές Κόρες και τους Κούρους που αντιπροσωπεύει το Ασύρτικο, η πραγματική γυναίκα απέναντι στον πραγματικό άνδρα.

Αν σε όλο τον οινικό κόσμο ψάξουμε να βρούμε κρασί που να εκφράζει την έννοια "Terroir", την επίδραση δηλαδή του περιβάλλοντος επάνω στο κρασί, πιστεύω ότι δεν υπάρχει καλύτερο παράδειγμα από το Ασύρτικο της Σαντορίνης. Γιατί κυριολεκτικά το έχει "πλάσει" αυτό το απίστευτο περιβάλλον του: Έδαφος, αέρας, κλίμα, ήλιος, θάλασσα έχουν ποτίσει το Ασύρτικο της Σαντορίνης με τα χαρακτηριστικά τους, του έχουν δώσει αυτό τον αξεπέραστο χαρακτήρα του. Γι’ αυτό και το Ασύρτικο της Σαντορίνης είναι μοναδικό: Τελείως διαφορετικό από τα άλλα Ασύρτικα που έχουν πια φυτευτεί σε όλη την Ελλάδα, και που πολλά από αυτά δίνουν επίσης θαυμάσια κρασιά, αλλά με διαφορετικό χαρακτήρα, με φρουτώδη αρώματα, κάποια τόσο διαφορετικά που δεν πιστεύει κανείς ότι προέρχονται από την ίδια ποικιλία.

Το Ασύρτικο είναι και μαχητής στον πόλεμο για την επιβίωσή του. Γιατί καθημερινά παλεύει με τα στοιχεία της φύσης ή με την έλλειψή τους: Με την ξηρασία, το φτωχό σε θρεπτικά συστατικά έδαφος που το αναγκάζει να αναπτύξει ρίζες που φθάνουν σε βάθος 10 και περισσότερων μέτρων για να βρουν ίχνη υγρασίας ή να ρουφά την υφάλμυρη πρωινή δροσιά, το πούσι που έρχεται μέσα από τη θαλασσινή αύρα το βράδυ και το δροσίζει μέχρι το πρωί. Με τους θυελλώδεις ανοιξιάτικους ανέμους που θα το τσάκιζαν αν οι καλλιεργητές του δεν το έπλεκαν σε αυτό το μοναδικό «καλάθι» («κουλούρα», «πανέρι» ή «αμπελιά») που προστατεύει και φύλλα, και καρπό, ή αν δεν σερνόταν στη γη για να περιορίσει την αντίσταση απέναντί τους. Με τον ανελέητο καλοκαιρινό ήλιο που καίει τα πάντα και εξαφανίζει κάθε ίχνος υγρασίας να το σιγοψήνει από το πρωί μέχρι αργά το απόγευμα και με την απόλυτη απουσία τεχνητού ποτίσματος...

Μέσα σε αυτό το τόσο εχθρικό περιβάλλον καταφέρνει και επιβιώνει το Ασύρτικο, σχεδόν σαν φυσικό παράδοξο. Και καταφέρνει όχι μόνο να επιβιώνει, αλλά να αντιστρέφει αυτές τις αντίξοες συνθήκες σε πλεονεκτήματα: Αυτό το στερημένο από οργανικά συστατικά έδαφος που συντίθεται από άμμο, ελαφρόπετρα, ηφαιστειακή στάχτη και υπολείμματα λάβας με εξαιρετικά μεγάλη περιεκτικότητα σε οξείδια του σιδήρου και μαγνήσιο, μοναδικό στη σύνθεσή του σε ολόκληρο τον κόσμο, του χαρίζει την εξαιρετική του μεταλλικότητα, τον απαράμιλλο γήινο χαρακτήρα του και την υψηλή του οξύτητα. Το ανεπτυγμένο σε βάθος ριζικό του σύστημα σε συνδυασμό με την διαπερατότητα του ηφαιστειογενούς και αμμώδους (95% περίπου) εδάφους του χαρίζει τον αερισμό και τη δροσιά που δεν προσλαμβάνει το τμήμα του που βρίσκεται στην επιφάνεια. Τα δυνατά μελτέμια του καλοκαιριού, λίγο πριν την συγκομιδή, εξασφαλίζουν την απαιτούμενη δροσιά και τον έλεγχο του αλκοόλ. Η δε εξαιρετικά μικρή στρεμματική του απόδοση (κάτω από τα 350 κιλά/στρέμμα) εξασφαλίζει αυτή τη θαυμάσια ποιότητα.

Η καθημερινή του πάλη με τις αντίξοες καιρικές συνθήκες το έχουν σκληραγωγήσει σε τέτοιο βαθμό που είναι σχεδόν απρόσβλητο από τις διάφορες ασθένειες. Η φυλλοξήρα που κατέστρεψ