Ποια είναι η πραγματική "πατρίδα" του κρασιού;
Μπορντώ, Βουργουνδία, Napa Valley. Είναι οι ονομασίες διάφορων γνωστών περιοχών που παράγουν κρασιά σήμερα.. Αλλά ξέρουμε πραγματικά πού φτιάχτηκε το πρώτο κρασί στον κόσμο; Η, για να διατυπώσουμε το ερώτημα ακριβέστερα, που αναπτύχθηκαν οι πρώτοι καλλιεργήσιμοι αμπελώνες για να παράξουν κρασί; Και πότε;

Σύμφωνα με νέα έρευνα από κορυφαίους επιστήμονες, η μακρά ιστορία της ανθρωπότητας όσο αφορά στην καλλιέργεια οινοποιήσιμων σταφυλιών άρχισε στη νοτιοανατολική Ανατολία, που βρίσκεται στη σύγχρονη Τουρκία. Η έρευνά τους έδειξε επίσης ότι τα αγαπημένα μας οινοποιήσιμα σταφύλια είναι πιο στενά συνδεδεμένα μεταξύ τους από ό, τι εθεωρείτο μέχρι σήμερα.

Όταν ο Δρ Χοσέ Vouillamoz, ένας Ελβετός βοτανολόγος και γενετιστής σταφυλιών, ξεκίνησε σχεδόν πριν από μια δεκαετία την έρευνα σε συνεργασία με τον βιομοριακό αρχαιολόγο Πάτρικ McGovern, έθεσε σαν στόχο να βρει, -γενετικά μιλώντας-, σε ποιά περιοχή του κόσμου οι άγριες και καλλιεργημένες ποικιλίες των αμπελιών Vitis vinifera παρουσίασαν την πιο στενή βιολογική σχέση. Οι ερευνητές πίστευαν από καιρό ότι όπου τα άγρια αμπέλια εμφανίζουν τις μεγαλύτερες γενετικές ομοιότητες με καλλιεργούμενα αμπέλια vinifera, εκεί θα ήταν και η περιοχή όπου ο άνθρωπος άρχισε την αμπελοκαλλιέργεια ειδικά για το κρασί.

Η Νοτιοανατολική Ανατολία ήταν στον κατάλογο των πιθανών κοιτίδων της αμπελουργίας, μαζί με περιοχές στην Υπερκαυκασία -τη Γεωργία, την Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν. Η νοτιοανατολική Ανατολία είναι μέρος της εύφορης περιοχής, όπου οι αγρότες της Λίθινης Εποχής πιστεύεται ότι καλλιέργησαν τα πρώτα εξημερωμένα δημητριακά. Οι εν λόγω καλλιέργειες εξασφάλισαν μια σταθερή προμήθεια τροφίμων, και επέτρεψαν την μετάπτωση των προγόνων μας από νομάδες σε κατοίκους κοινωνικά οργανωμένων "δομών", δίνοντας αφορμή για την δημιουργία χωριών, που αποτέλεσαν τη βάση της κοινωνικότητας και του πολιτισμού.

Μετά τη συλλογή εκατοντάδων δειγμάτων διαφόρων ποικιλιών σταφυλιών, ο Vouillamoz συνέκρινε τις επαναλαμβανόμενες αλληλουχίες δομών DNA (που ονομάζονται μικροδορυφόροι) που χρησιμεύουν για τη σύγκριση των γονιδιωμάτων. Ήταν σε θέση να τις χρησιμοποιήσουν για να δημιουργήσουν προφίλ DNA των ποικιλιών σταφυλιού. Η πυκνότερη συγκέντρωση των ομοιοτήτων μεταξύ άγριων και καλλιεργούμενων Vitis vinifera εμφανίστηκε στη νοτιοανατολική Ανατολία.

Οι δύο γενετιστές πιστεύουν ότι μπορεί πλέον να γνωρίζουν με αυξημένη βεβαιότητα που αναπτύχθηκε για πρώτη φορά η καλλιέργεια της αμπέλου για παραγωγή κρασιού. Η νέα έρευνά τους που δημοσιεύτηκε το περασμένο φθινόπωρο αποκάλυψε ότι τα περισσότερα από τα σταφύλια που καλλιεργούνται σήμερα για την παραγωγή κρασιού προέρχονται από την νότια περιοχή της Τουρκίας, και ότι οι αγρότες εκεί καλλιεργούσαν αμπέλια για την παραγωγή κρασιού ήδη από το 8.000 π.Χ. (ενδεχομένως και πιο πριν). Η έρευνά τους έδειξε επίσης ότι το αγαπημένο μας οινοποιήσιμα σταφύλια είναι πιο στενά συνδεδεμένα μεταξύ τους από ό, τι εθεωρείτο μέχρι σήμερα.

Αυτή η ταύτιση του DNA μας αποκαλύπτει κάποιες εκπληκτικές οικογενειακές "διασυνδέσεις" μεταξύ ορισμένων από τις αγαπημένες μας ποικιλίες σταφυλιών: Το Syrah είναι ο εγγονός του Pinot Noir και η ελάχιστα γνωστή ποικιλία Gouais Blanc, που σήμερα δίνει ευτελή κρασιά, είναι o "Casanova" των οινοποιήσιμων ποικιλιών, αφού είναι ο βιολογικός "πατέρας" περισσοτέρων από 80 άλλων ποικιλιών σταφυλιών, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων πολύ γνωστών και δημοφιλών, όπως το Chardonnay, το Riesling και το Gamay.