Ο Τρύγος σε όλη την Ελλάδα
O Robert Parker βαθμολογεί 114 κορυφαία ελληνικά κρασιά
Κάπου έχει ήδη τελειώσει... σε άλλες περιοχές μόλις έχει ξεκινήσει. Σε πολλές βρίσκεται κάπου στη μέση και σε αρκετές οινοποιοί και αμπελουργοί κοιτάνε μια τα κλήματα και μια τον ουρανό, μερικές φορές με αγωνία.

Μιλάμε βέβαια για τον τρύγο. Τον τρύγο που από τις αρχές Αυγούστου μέχρι και τα μέσα Οκτωβρίου κυριαρχεί στον χώρο του αμπελιού και του κρασιού, προσδιορίζοντας ουσιαστικά την έναρξη της νέας "οινικής" σεζόν...

Σε ένα συμφωνούν οι πάντες: Ότι το 2016 ο τρύγος ήταν πρώιμος. Βέβαια, το να "μαζεύεις" πρώιμα είναι καλό, αλλά... τα πάντα εξαρτώνται από τον καιρό στον τρύγο. Φέτος και μέχρι το Σεπτέμβριο, οι καιρικές συνθήκες ήταν ιδανικές: Η συνεχής ζέστη για πολλές ημέρες, σε συνδυασμό με την έλλειψη βροχών και την γενική καλοκαιρία χωρίς έντονα φαινόμενα καύσωνα, συνέτειναν στο να ωριμάσουν τα σταφύλια -σε όλη τη χώρα σχεδόν- ένα 10ήμερο περίπου νωρίτερα από το κανονικό.

Ποιο είναι το κανονικό; "Τα βιβλία λένε ως τυφλοσούρτη ότι περίπου 100 μέρες είναι το χρονικό διάστημα το οποίο μεσολαβεί ανάμεσα στην ανθοφορία και τη στιγμή του τρύγου, αλλά μάλλον αυτό δεν αποτελεί πλέον κανόνα στις περισσότερες των περιπτώσεων. Οι αμπελουργοί με μεγαλύτερη γνώση και τη βοήθεια της επιστήμης έχουν καταφέρει να ελέγξουν σε σημαντικό βαθμό ασθένειες στο αμπέλι όπως το σάπισμα του σταφυλιού (βοτρύτης) και έτσι νιώθουν μεγαλύτερη σιγουριά να παρατείνουν το χρόνο παραμονής του σταφυλιού πάνω στο αμπέλι, κάτι το οποίο θα βοηθήσει το σταφύλι που θα πάρουμε να έχει προλάβει να ωριμάσει και σε σάκχαρα αλλά να έχουν ωριμάσει και οι τανίνες και το χρώμα του και οι γεύσεις. (φαινολική ωρίμαση)." μας λέει ο Γρηγόρης Μιχαήλος Dip Wset στο άρθρο του "Τρύγος... όπως λέμε πόλεμος"  στο House of Wine...

Τις μέρες λοιπόν που πλησιάζουν την έναρξη του "κανονικού" τρύγου ο αμπελουργός "ξημεροβραδιάζεται" στο αμπέλι και παρακολουθεί την ωρίμανση των σταφυλιών. Με ειδικό εξοπλισμό μετράει την περιεκτικότητα σακχάρου στο χυμό του σταφυλιού, την οποία και μετατρέπει σε αλκοολικούς βαθμούς. Όταν η ωρίμανση έχει χαρίσει στο σταφύλι τόσα σάκχαρα ώστε, μέσα από τη διαδικασία της οινοποίησης, να εξασφαλιστεί η επιθυμητή αλκοολική περιεκτικότητα του κρασιού, τότε δίνεται το σύνθημα και ξεκινάει ο τρύγος.

Ο Θόδωρος Λέλεκας μας λέει μέσα από το άρθρο του "Θέρος, Τρύγος, Πόλεμος!" στο House of Wine για τον τρύγο: "Βεβαίως, χωρίς να μπούμε σε τεχνικές λεπτομέρειες, αξίζει να γνωρίζουμε ότι σε πολλές (κυρίως τις πιο θερμές) χώρες, ο τρύγος στα ερυθρά σταφύλια αποφασίζεται όχι μόνο με βάση την περιεκτικότητα σε σάκχαρα του χυμού του φρούτου, αλλά και την ‘φαινολική’ ωρίμανση του, καθώς οι ώριμες φαινόλες είναι αυτές που θα εξασφαλίσουν στο κρασί πυκνό, ζωντανό χρώμα και τη βέλτιστη δυνατή τανική δομή. Κι επειδή οι δύο ωριμάνσεις δεν συμπίπτουν πάντα, δεν είναι απίθανο να δούμε κρασιά υψηλά σε αλκοόλ (καθότι η υπερ-ωρίμανση οδήγησε σε μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε σάκχαρα), η οποία όμως εξισορροπείται από το γεγονός ότι όλα τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά του κρασιού (τανίνες, οξύτητα) βρίσκονται σε απόλυτη αρμονία μεταξύ τους.

Υπό κανονικές συνθήκες, τα λευκά σταφύλια ωριμάζουν πρώτα, ενώ τα ερυθρά ακολουθούν αργότερα. Έτσι, ειδικά στις πιο θερμές (περιοχές), ο τρύγος των λευκών ξεκινάει κατά τα μέσα του Αυγούστου, ενώ για τα ερυθρά ο αμπελουργός θα ξεκινήσει (τουλάχιστον) ένα μήνα μετά. Η αλήθεια είναι, ωστόσο, ότι κλιματολογικές αλλαγές όπως η υπερθέρμανση του πλανήτη, καθώς και ακραία καιρικά φαινόμενα όπως οι συχνοί καλοκαιρινοί καύσωνες, διαταράσσουν τα χρονικά δεδομένα και συχνά αναγκάζουν τους αμπελουργούς να τρυγήσουν νωρίτερα, καθώς η ωρίμανση των σταφυλιών γίνεται με ταχύτερους ρυθμούς. Αντίστοιχα, αναπάντεχες βροχοπτώσεις στην «τελική ευθεία» πριν τον τρύγο, (όπως πριν λίγες ημέρες αυτή τη χρονιά - 2016) μπορούν να υποχρεώσουν τους παραγωγούς να αλλάξουν τελείως τα σχέδιά τους ή και (δυστυχώς) να καταστρέψουν μία ολόκληρη εσοδεία
".

Τι έγινε όμως φέτος, ή μάλλον... τί γίνεται;

Αν ξεκινήσουμε από την Βόρεια Ελλάδα, ο τρύγος των λευκών πήγε πολύ καλά, όπως παραδέχονται σχεδόν όλοι, και τα λευκά προβλέπεται να δώσουν φέτος εξαιρετικά κρασιά, όπως βεβαιώνει ο Άγγελος Ιατρίδης, συνιδιοκτήτης του Κτήματος ΑΛΦΑ στο Αμύνταιο της Φλώρινας. "Οι πρώιμες ποικιλίες πήγαν εξαιρετικά, με εξαιρετικά αρώματα και οξύτητα, λόγω της ζέστης την ημέρα και της δροσιάς της νύχτας... Τα Ξινόμαυρα δείχνουν υγιή, καθαρά, ώριμα, θέλουμε να πιστεύουμε ότι η χρονιά θα είναι μεγάλη. Εντούτοις, υπάρχουν φόβοι για τα ερυθρά, γιατί ο βροχερός καιρός των αρχών Σεπτεμβρίου μπορεί να καταστρέψει την παραγωγή." Όλοι ελπίζουν σε συνέχιση της καλοκαιρίας μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου, για να ξεκινήσουν τον τρύγο στα Ξινόμαυρα κυρίως αλλά και στις ξένες ερυθρές ποικιλίες. Ο Στέλλιος Μπουτάρης του Κτήματος Κυρ-Γιάννη ειναι εξαιρετικά αισιόδοξος για την ποιότητα των φετεινών Ξινόμαυρων. "Καιρού θέλοντος, όμως", όπως τονιζει.

Στη Δράμα ήδη έχει συμπληρωθεί ο τρύγος των λευκών ποικιλιών Chardonnay, Sauvignon Βlanc, Ασύρτικο και Μαλαγουζιά, αλλά και το μεγαλύτερο μέρος των ερυθρών Merlot και Syrah. Εκεί οι βροχοπτώσεις ήταν λίγες, και η πρωιμότητα "γλύτωσε" πολλές ποικιλίες από τα δεινά των βροχών.

Στην Καβάλα, σύμφωνα με την οινολόγο Μαρία Συμεωνίδη της «Οινοποιίας Συμεωνίδη», "...ο πρώτος αμπελώνας που τρυγήθηκε ήταν Chardonnay που παραδοσιακά ωριμάζει μετά τις 20 Αυγούστου αλλά φέτος λόγω του πράσινου τρύγου και των καιρικών συνθηκών ωρίμασε πρώιμα με Βaume 12,5 και οξύτητα 7,5. Τις επόμενες μέρες ακολούθησαν το Sauvignon Blanc και η Μαλαγουζιά σε ανάλογα επίπεδα ωρίμανσης και οξύτητας.

Καταπληκτική χρονιά και για το Syrah το οποίο λόγω του πράσινου τρύγου έπεσε σε απόδοση στα 800Kg/ στρέμμα και γενικότερα η χρονιά του 2016 αποδεικνύεται μία από τις καλύτερες της δεκαετίας
."

Αυτές τις μέρες στην Πιερία ο τρύγος βρίσκεται στην κορύφωσή του. Ο καιρός αποδείχτηκε για μια ακόμα φορά ο καθοριστικός παράγοντας του φετινού τρύγου, αφού και εδώ τα σταφύλια είναι πρώιμα.

Οι αμπελώνες της Πιερίας έδωσαν εξαιρετικής ποιότητας σταφύλια, και τόσο οι οινοποιοί όσο και οι αμπελουργοί της περιοχής είναι αισιόδοξοι για μια πολύ καλή χρονιά.

Στον Τύρναβο, η παραγωγή του Μοσχάτου έφθασε μόλις το 50% της περυσινής!

Στη Νεμέα τα πράγματα δείχνουν να βρίσκονται υπό έλεγχο, και ο τρύγος του Αγιωργίτικου είτε έχει ξεκινήσει είτε πρόκειται να ξεκινήσει σε λίγες ημέρες, αν ο καιρός το επιτρέψει. Οι περισσότεροι οινοποιοί είναι αισιόδοξοι, και κάποιοι πολύ αισιόδοξοι για τα φετινά Αγιωργίτικα, θεού και... καιρού θέλόντων, όπως τονίζουν οι περισσότεροι Νεμεάτες. Τα πράγματα δεν ήταν όμως και τόσο ικανοποιητικά, στην κυρίαρχη λευκή ποικιλία, το Μοσχοφίλερο, που μεγάλο του μέρος καταστράφηκε από τις καταρρακτώδεις βροχές του Ιουλίου.
 

Τα μηνύματα από την Κρήτη δεν είναι τόσο καλά, όπου υπάρχει σημαντική μείωση της παραγωγής. Στην περιοχή του Ηρακλείου μάλιστα, φθάνει το 60%! Εντούτοις, ο Νίκος Δουλουφάκης είναι αισιόδοξος: "Η φετινή χρονιά ήταν πολύ καλή καλλιεργητικά. Το καλοκαίρι ως τώρα εξελίσσεται δροσερό, τα φυσιολογικά για τον Ιούλιο μελτέμια κράτησαν τη θερμοκρασία σε χαμηλά επίπεδα. Έτσι, τα σταφύλια αναπτύσσονται ομαλά και έχουν καλές ωριμότητες. Έπειτα από συνεχείς δειγματοληψίες προσδιορίζουμε τα επίπεδα σακχάρων, οξύτητας και φαινολικής ωριμότητας, ώστε να τρυγήσουμε τα σταφύλια την κατάλληλη ώρα.

Φέτος ξεκινήσαμε τον τρύγο στις 4 Αυγούστου, νωρίτερα από κάθε άλλη χρονιά. Ξεκινήσαμε με τις ποικιλίες Chardonnay και το Μοσχάτο Λευκό (Σπίνας), όπως και πέρυσι. Στη συνέχεια θα ακολουθήσει η Malvasia di Candia Aromatica,Sauvignon Blanc και το Λιάτικο.

Ανάλογα με το βαθμό ωριμότητας, θα συνεχίσουμε με το Βιδιανό, τη Βηλάνα, τοΚοτσιφάλι, το Syrah και το Cabernet Sauvignon. Τέλος, ο φετινός τρύγος αναμένεται να ολοκληρωθεί με το Μαντηλάρι.
"

Στη Σάμο, η μεγαλύτερη ποσότητα του γλυκού κρασιού που θα παραχθεί τους επόμενους μήνες, το 80% της φετινής παραγωγής, έχει ήδη πουληθεί, κυρίως στο εξωτερικό. Οι εξαγωγές, πρωτίστως στη Γαλλία αλλά και στην υπόλοιπη Ευρώπη, βοηθούν τον συνεταιρισμό να τα βγάλει πέρα στην κρίση. Στο νησί, ο τρύγος ξεκίνησε στις 29 Ιουλίου και τελειώνει τον Οκτώβριο.

Ο πρόεδρός του κάνει λόγο για την καλύτερη σοδειά της τελευταίας δεκαετίας.

Στη Σαντορίνη ο Τρύγος ήταν και εκεί πρώιμος, αφού σε κάποιες ποικιλίες τυπικά πρώιμες (Αθήρι) ξεκίνησε την τελευταία εβδομάδα του Ιουλίου. Αναμένεται αύξηση παραγωγής της τάξης του 50% με τις τιμές να παραμένουν (πιθανώς) στα περσινά επίπεδα. Ήδη ανακοινώθηκαν από συγκεκριμένους παραγωγούς τιμές στα ίδια επίπεδα με πέρυσι, και αυτό είναι ιδιαίτερα ευχάριστο, μετά τον περυσινό "πόλεμο" τιμών...