"Μπύρα και Ουίσκυ: Τόσο κοντά!.Από τον Ν. Ραδίση


Σας λέει τίποτα το όνομα Τζον Κορ; Όχι; Είναι ο «πατέρας» του ουίσκι! Το ουίσκι έγινε γνωστό τον 15ο αιώνα στην Βρετανία. Ως «ημερομηνία γέννησης» θεωρείται το 1494 στην Ιρλανδία.

Το ουίσκι είναι ένα απόσταγμα δημητριακών (που αλλού χρησιμοποιούμε δημητριακά;) και κυρίως κριθαριού (που αλλού χρησιμοποιούμε κριθάρι;). Οι «νονοί» του είναι οι Ιρλανδοί. Το όνομα προέρχεται απ την Κελτοϊρλανδική φράση “uisgue beatha” και πέρασε στην Σκοτία ως “usque baugh”, που σημαίνει το νερό της ζωής.

Όπως και στην μπύρα υπάρχουν διάφορες ποικιλίες που περιέχουν περισσότερα από ένα συστατικά. Τα Σκοτσέζικα είναι κριθαρένια, τα Καναδέζικα και Αμερικάνικα έχουν καλαμπόκι και σίκαλη. Είναι γνωστά ως Rye και Bourbon. Για την παρασκευή ενός Σκοτσέζικου ουίσκι χρησιμοποιείται καπνός προάνθρακα (κάτι σαν τον καπνό που αρπάζουν οι καπνιστές μπύρες όπως η Schlenkerla του Μπάμπεργκ στη Γερμανία), ο οποίος για την παρασκευή ενός Ιρλανδέζικου δεν χρησιμοποιείται.

Γιατί είναι όμως η μπύρα τόσο κοντά με το ουίσκι; Το αγαπημένο χειμερινό ποτό στην Ελλάδα, όπως φαίνεται απ’ τις συνήθειες των περισσότερων καταναλωτών, έχει κοινά σημεία με την μπύρα κατά την παραγωγή του. Θα τολμούσα να πω, ως λάτρης της μπύρας, ότι το ουίσκι είναι μια μπύρα που θα αποσταχθεί και θα παλαιωθεί. Αυτό θα ήταν λίγο εριστικό, αλλά καθόλου ανακριβές ως ένα σημείο.

Δεν θα αναλύσω την διαδικασία πολύ, όσο αφορά την παλαίωση ή την ανάμιξη ενός ουίσκι. Θα επωφεληθώ να το κάνω κάποια άλλη στιγμή. Ωστόσο θα αναφερθώ στα κοινά σημεία μπύρας και ουίσκι. Πρώτο στάδιο και στα δυο ποτά είναι η συλλογή των πρώτων υλών. Ακολουθεί η βυνοποιήση (Malting στην απλή ελληνική). Εδώ αφήνουμε τους κόκκους να βλαστίσουν, όπως κάναμε στο Δημοτικό, με τις φακές στον κεσέ απ’ το γιαούρτι. Δεν το θυμάστε; Έχετε πολλά χρόνια που τελειώσατε το Δημοτικό μάλλον..

Ακολουθεί η πολτοποίηση ή άλεση των βυνοποιημένων δημητριακών. Στα Αγγλικά αυτό λέγεται Mashing. Τα δημητριακά μας γίνονται κομμάτια, σχεδόν σκόνη. Ακολουθεί η ζύμωση. Ώπα! Για ουίσκι θα μιλήσουμε ή για μπύρα. Μα ακριβώς αυτό εννοούσα παραπάνω. Τα βήματα ως εδώ είναι ακριβώς τα ίδια. Με τον ίδιο τρόπο, τα ίδια περίπου υλικά θα πέσουν στους άμβυκες για ζύμωση. Βεβαίως η ζύμωση διαφέρει ανάλογα την μπύρα, άρα θα έχει διαφορά και από μπύρα σε ουίσκι, ωστόσο αν αξιωθείτε να βρεθείτε σε αποστακτήριο ουίσκι θα δείτε ότι το ουίσκι, είναι ίδιο με την μπύρα στην ίδια ακριβώς φάση.

Εδώ διαχωρίζονται οι δρόμοι τους. Η μεν μπύρα πάει για διήθηση ή φιλτράρισμα στην νεοελληνική, το δε ουίσκι θα πάρει τον αργό δρόμο της απόσταξης (Distilling στα Αγγλικά). Ακολούθως το ουίσκι οδηγείται για παλαίωση (Maturing) και ανάμιξη (Blending). Πρόκειται για δυο στάδια στην παραγωγή ουίσκι, που δεν υπάρχουν στην παραδοσιακή διαδικασία παραγωγής μπύρας. Ισχύει ότι κάποιες μπύρες παλαιώνουν, όπως ισχύει και ότι οι μπύρες πριν εμφιαλωθούν οδηγούνται για ξεκούραση σε ειδικούς άμβυκες. Μέχρι πρότινος δεν ίσχυε η ανάμιξη, ωστόσο υπάρχουν αναφορές που θέλουν ζυθοποιεία να έχουν δοκιμάσει ανάμιξη μπυρών, που βρίσκονταν σε διαφορετικά βαρέλια για παλαίωση. Βαρέλια που προηγουμένως είχαν φιλοξενήσει Bourbon..(Αμερικανιές)

Τέλος και τα δυο προϊόντα οδηγούνται στην εμφιάλωση (το γνωστό μας Bottling) και ακολούθως στην κατανάλωση. Τώρα το κοινό που έρχεται και στην κατανάλωση είναι το εξής: Πίνεις το ποτό σκέτο, όπως ένα ουίσκι σκέτο ή με πάγο ή πίνεις το ουίσκι με κόλα; Πίνεις την μπύρα σκέτη (εννοείται όχι με πάγο ή σε παγωμένο ποτήρι!!) ή την πίνεις με κόλα; Πάντα και παντού υπάρχουν οι λάτρεις των αναμίξεων. Εκείνοι που δοκιμάζουν τα πάντα με όλα. Κάπως έτσι προέκυψαν τα Shanty, Diesel, Radler και άλλα “cocktail” τύπου half n’ half (μισό μισό) που κάνουν την εμφάνισή τους όλο και περισσότερο.

Άρα μπύρα και ουίσκι συνοδεύουν τις στιγμές μας είτε «αγνά» είτε «αναμιγμένα». Και αυτό κοινό είναι…



Νικολά Ραδίσης