Μηχανικός και Χειρωνακτικός Τρύγος.Από τον Γ. Μιχαήλο


Είπα να ασχοληθώ με τον τρύγο σε αυτό το κείμενο μου, με αφορμή ένα video στο οποίο με τάγκαραν στο fb και το οποίο δείχνει ένα θηριώδες μηχάνημα που μπαίνει μέσα στον αμπελώνα και τρυγάει τα σταφύλια σε ρυθμούς ταχύτατους. Για όσους βιαστούν να πουν ότι είμαι εκτός τόπου και χρόνου να υπενθυμίσω ότι μπορεί στην Ελλάδα να είμαστε εκτός εποχής για ένα τέτοιο θέμα αλλά στο νότιο ημισφαίριο τώρα είναι ο καιρός που θα αρχίσουν να τρυγούν σιγά σιγά τα σταφύλια τους, όπως πάντα έξι μήνες νωρίτερα σε σχέση με το βόρειο ημισφαίριο.

Ο τρύγος είναι η στιγμή στην οποία οι κόποι μιας ολόκληρης χρονιάς για έναν αμπελουργό ανταμείβονται. Ιδανικά η στιγμή του τρύγου ξεκινάει όταν ο αμπελουργός ή ο οινοποιός παίρνει την απόφαση ότι τα σταφύλια του έχουν την ιδανική ισορροπία ανάμεσα στην ωρίμαση των σακχάρων και τη λεγόμενη φυσιολογική ωρίμαση (τανίνες, χρώμα). Φυσικά η απόφαση δεν έχει πάντα να κάνει με τις ιδανικές συνθήκες αλλά μπορούν παράγοντες όπως ο κακός καιρός να οδηγήσουν σε απόφαση για τρύγο ακόμα και αν δεν έχει επιτευχθεί η ιδανική ισορροπία. Και αυτό σε μια προσπάθεια ο αμπελουργός να αποφύγει τις κακοτοπιές, πχ έντονη βροχή που θα σάπιζε και θα υποβάθμιζε την ποιότητα των σταφυλιών.

Ο τρύγος μπορεί να γίνει τόσο μηχανικά όσο και με το χέρι. Και οι δύο τρόποι μπορούν να προσφέρουν πολύ υψηλής ποιότητας πρώτη ύλη για την παραγωγή εξαιρετικής ποιότητας κρασιών, ωστόσο η επιλογή μιας από τις δύο μεθόδους εξαρτάται από διαφορετικούς παράγοντες.

Σε σχέση με τον μηχανικό τρύγο που σπάνια συναντάται στην Ελλάδα, κυρίως λόγω μορφολογίας εδάφους αλλά και κλίμακας παραγωγής, το βασικό πλεονέκτημα είναι η ταχύτητα με την οποία μπορεί να συλλεχθούν τα σταφύλια. Σε περίπτωση που υπάρχει κίνδυνος να χαλάσει ο καιρός, ο μηχανικός τρύγος αποτελεί τεράστιο πλεονέκτημα, με τις μηχανές να μπορούν να λειτουργήσουν ακόμα και το βράδυ. Αυτό επιπλέον μπορεί να σημαίνει ότι τα σταφύλια μεταφέρονται στο οινοποιείο σε χαμηλότερες θερμοκρασίες από την ημέρα, το οποίο αποτελεί μεγάλη εξοικονόμηση ενέργειας. Η μηχανή περνάει μέσα από το αμπέλι και ταρακουνάει τα τσαμπιά με τα σταφύλια, συλλέγοντας τις ώριμες ρώγες και αφήνοντας πίσω τα κοτσάνια.

Φυσικά ο μηχανικός τρύγος έχει αρκετούς περιορισμούς με τη σειρά του. Χρειάζεται σχετικά επίπεδο έδαφος ή αμπελώνες σε πλαγιές με ήπιες κλίσεις για να μπορέσει να μπει μέσα το μηχάνημα. Έτσι λοιπόν η χρήση των μηχανών είναι απαγορευτική στην περίπτωση αμπελώνων με πολύ απότομες κλίσεις, όπως πχ στον ποταμό Μοζέλα στη Γερμανία, στη κοιλάδα του Βόρειου Ροδανού αλλά και στους περισσότερους ορεινούς αμπελώνες που συναντάμε επί ελληνικού εδάφους.

Σε τέτοιου είδους εδάφη η συλλογή των σταφυλιών μπορεί να γίνει μόνο χειρωνακτικά, χρησιμοποιώντας μια ομάδα τρυγητών οι οποίοι θα μπουν μέσα στο αμπέλι για να μαζέψουν τον καρπό. Φυσικά η διαδικασία είναι πολύ πιο αργή και κοστοβόρα, από την άλλη πλευρά με το ανθρώπινο χέρι μπορεί να γίνει μια σημαντική πρώτη διαλογή ήδη μέσα στο αμπέλι, αφήνοντας πίσω σαπισμένες ρώγες ή τσαμπιά ή λιγότερο ώριμα σταφύλια.

Επίσης υπάρχουν συγκεκριμένα στυλ κρασιών όπως τα κρασιά που φτιάχνονται στο στυλ των Beaujolais Nouveau όπου εκεί υποχρεωτικά πρέπει να πάρεις ολόκληρο το τσαμπί και όχι μόνο τις ρώγες του σταφυλιού, άρα η περίπτωση του μηχανικού τρύγου αποκλείεται.

Άλλο τέτοιο παράδειγμα αποτελούν και τα περίφημα γλυκά κρασιά τα οποία γίνονται από ευγενή σήψη, όπως τα πασίγνωστα Sauternes στη Γαλλία, τα περίφημα Ουγγαρέζικα Tokaji και τα Γερμανικά και Αυστριακά TBA. Και σε αυτή τη περίπτωση επειδή πρέπει να συλλεχθούν μόνο οι ρώγες που έχουν υποστεί την βέλτιστη επίδραση του μύκητα που οδηγεί σε ευγενή σήψη, θα πρέπει υποχρεωτικά ο τρύγος να γίνει χειρωνακτικά με τους εργάτες μάλιστα να μπαίνουν πάρα πολλές φορές μέσα στον αμπελώνα για να καταφέρουν να επιλέξουν μόνο εκείνες τις ρώγες που έχουν προσβληθεί από το μύκητα. Σε μια επίπονη και τρομερά ακριβή σε κόστος διαδικασία που μπορεί να σημαίνει για τα καλύτερα κτήματα και πέρασμα των εργατών πάνω από 9-10 φορές μέσα από το αμπέλι.

Πάντως η θέα ενός μηχανικού τρυγητή να μπαίνει μέσα σε ένα αμπελώνα και να μαζεύει σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα τα σταφύλια από το αμπέλι είναι τουλάχιστον για τα Ελληνικά δεδομένα αρκετά εξωτική και σίγουρα εντυπωσιακή.



Καλή εβδομάδα


Γρηγόρης Μιχαήλος
Γρηγόρης Μιχαήλος AIWS
(Associate Member in the Institute of Wines & Spirits)
Wine Educator & Consultant