Μιλάμε για μεγέθη!
Από την Μαριάννα Μακρύγιαννη AIWS

Αν ρίξετε μια ματιά στην κάβα σας, θα δείτε ότι, αν όχι όλες, οι περισσότερες φιάλες που έχετε είναι αυτές των 750ml, ή standard όπως συνηθίζεται να αποκαλούνται. Είναι λογικό, αφού η συντριπτική πλειοψηφία των φιαλών που κυκλοφορούν είναι αυτού του μεγέθους. Υπάρχουν όμως και άλλα μεγέθη, άλλα μικρότερα και άλλα μεγαλύτερα. Άλλα που έχουν δημιουργηθεί για πρακτικούς λόγους και άλλα για εντυπωσιασμό. Σε αυτό το κείμενο δεν θα μιλήσουμε για τις ‘συνηθισμένες’ φιάλες αλλά για τις ‘άλλες’ και για το πότε τις επιλέγουμε.

Οι φιάλες των κρασιών ξεκινούν από 187ml και φτάνουν μέχρι τα 15 λίτρα.

Το μέγεθος της φιάλης επηρεάζει την ωρίμαση του κρασιού. Όσο μεγαλύτερη είναι η φιάλη τόσο πιο αργή η εξέλιξη μέσα στο μπουκάλι. Έχει να κάνει με το οξυγόνο, όπου όσο πιο μικρή είναι η φιάλη τόσο πιο μεγάλο είναι το ποσοστό οξυγόνου που έρχεται σε επαφή ανά ml κρασιού. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αν έχετε το ίδιο κρασί στην κάβα σας σε μισομπούκαλο, standard και magnum θα ανοίξετε πρώτα το μισομπούκαλο, καθώς θα φτάσει πρώτο στην ωριμότητα του και τελευταίο το magnum.

Μπουκαλάκια των 187ml συναντάμε συνήθως σε μπαρ και καφετέριες και τα λέμε ατομικά. Αν δεν είστε σίγουροι ότι το κρασί σε ποτήρι που θα σας σερβίρουν θα είναι φρεσκοανοιγμένο, προτιμήστε μία ατομική φιάλη.

Σε φιάλες 200ml βρίσκουμε συνήθως αφρώδη κρασιά όπως Moscato d' Ifestia, Bianco Nero, Moet & Chandon Brut Imperial. Επειδή τα αφρώδη κρασιά δεν μπορούν να διατηρηθούν εύκολα αν ανοιχτεί το μπουκάλι, αυτό το μέγεθος είναι μία καλή λύση, ακόμα και για το σπίτι, στην περίπτωση που πεθυμήσουμε μόνο ένα ποτηράκι αφρώδους.

Τα μισομπούκαλαhalf bottles ή demi), όπως καλούνται οι φιάλες των 375ml τα συναντάμε σχεδόν σε όλα τα στυλ κρασιών από αφρώδη (Champagne Pierre Gimonnet Brut ), ήρεμα ξηρά αλλά και σπάνια γλυκά κρασιά (Samos Nectar 1980). Θα δειπνήσετε δύο άτομα σε ένα εστιατόριο ή στο σπίτι και θέλετε να πιείτε λευκό με τα πρώτα και ερυθρό με τα κυρίως. Αν πιείτε δύο μπουκάλια, δύο άτομα, μάλλον θα φύγετε μεθυσμένοι! Οπότε μία καλή λύση είναι τα μισομπούκαλα, αν και δυστυχώς στην Ελλάδα δεν βρίσκουμε συχνά τέτοιες φιάλες ξηρών κρασιών. Γενικότερα πολλά γλυκά κρασιά εμφιαλώνονται συνήθως σε φιάλες μικρότερες των standard, λόγω μικρότερης παραγωγής αλλά και γιατί ‘χρειαζόμαστε’ μικρότερη ποσότητα γλυκού για να ‘χορτάσουμε’ σε σχέση με τα ξηρά ή τα αφρώδη κρασιά. Για τα ήρεμα ξηρά κρασιά αυτές οι φιάλες επιταχύνουν την εξέλιξη, οπότε δεν συνίστανται για μακρόχρονη παλαίωση.

Σε μπουκάλια των 500ml βρίσκουμε συνήθως γλυκά κρασιά όπως τα Vinsanto (Κτήμα Αργυρού Vinsanto 20 ετών) ή τα περίφημα Τokaji aszu (Oremus Tokaji Aszu 5 Puttonius), για τους ίδιους λόγους που αναφέραμε παραπάνω.

Στις φιάλες που είναι μεγαλύτερες των standard συναντάμε συχνότερα κόκκινα κρασιά και ιδιαίτερα αυτά που μπορούν να παλαιώσουν. Σαμπάνιες μπορούμε να βρούμε σε όλα τα μεγέθη φιαλών. Αρκετά ροζέ και ακόμα περισσότερα λευκά αρχίζουν να κάνουν την εμφάνιση τους σε μεγάλες φιάλες ενώ πολύ σπάνια θα δείτε γλυκό κρασί.

Η φιάλες 1,5 λίτρου, ή magnum όπως τις καλούμε συχνότερα, είναι το συνηθέστερο μεγάλο μέγεθος. Είναι ιδανικό για παλαίωση καθώς επιτρέπει την αργή εξέλιξη του οίνου, εύχρηστο, αλλά και καταπληκτικό για δώρο. Επιλέξτε ένα Chateau Σεμέλη ερυθρός Magnum, ένα Chateau Niko Lazaridi-Magnum ή ένα Κτήμα Γεροβασιλείου ερυθρός-Magnum για να χαρίσετε στους φίλους σας ή για να εντυπωσιάσετε τους καλεσμένους σας. Αν θέλετε ροζέ, μου έρχονται δύο κρασιά στο μυαλό, τα Πλαγιές Γερακιών ροζέ και Βίβλινος ροζέ Magnum, που μάλιστα εμφιαλώνονται μόνο σε φιάλες magnum! Πάρτε μια Σαντορίνη (Σιγάλας – Σαντορίνη Magnum), αφήστε την για μία δεκαετία στο κελάρι και θα διαπιστώσετε γιατί αυτό το μέγεθος είναι ιδανικό για παλαίωση. Το μόνο μειονέκτημα των magnums είναι ότι δεν βολεύουν αν είστε μόνο 2 ή 3 άτομα γιατί (μάλλον) θα περισσέψει κρασί!

Για όσους δεν αρκούνται στις magnum υπάρχουν και οι double magnum που είναι φιάλες 3 λίτρων (Jeroboam καλούνται στην Champagne και την Βουργουνδία). Και εδώ η εξέλιξη είναι αργή οπότε ενδείκνυνται για παλαίωση. Συνήθως βρίσκουμε κόκκινα (Μέγας Οίνος Double Magnum και Chateau Julia Merlot Double Magnum) και Σαμπάνιες (Moet & Chandon Brut Imperial & Moet & Chandon Rose Imperial) σε τέτοιες φιάλες και λιγότερο συχνά ροζέ (Whispering Angel Double Magnum) ή λευκά (Όβηλος λευκός Double Magnum). Συστήνουμε να μεταγγίσετε σε καράφα αυτά τα κρασιά πριν το σερβίρισμα, γιατί εκτός των άλλων δεν είναι πολύ εύκολο το σερβίρισμα λόγω του όγκου και του βάρους.

Συναντάμε και μεγαλύτερες φιάλες, οι οποίες μπορεί να είναι εντυπωσιακές, δεν είναι όμως πρακτικές. Φιάλες 6 λίτρων (Imperial ή Methuselah στην Champagne και στην Βουργουνδία), 9 λίτρων (Salmanazar), 12 λίτρων (Balthazar), 15,0 λίτρων (Nebuchadnezzar), υπάρχουν αλλά είναι εξαιρετικά σπάνιες, αρκετά ακριβές αλλά και δύσχρηστες. Συνήθως προτιμούνται από συλλέκτες, ενώ δεν είναι βολικές για 'απλές' και καθημερινές καταστάσεις. Σε ένα γάμο όμως, ο μόνος τρόπος για να πιούν όλοι οι καλεσμένοι από το μπουκάλι Σαμπάνιας των νεόνυμφων είναι αυτές οι τεράστιες φιάλες.


Στην υγειά σας!



Μαριάννα Μακρύγιαννη AIWS