Ένα "οινικό" ταξίδι στην Ισπανία
Από την Μαριάννα Μακρύγιαννη AIWS

Η Ισπανία, είναι η χώρα με τις μεγαλύτερες εκτάσεις αμπελώνων παγκοσμίως με 1,2 εκατομμύρια εκτάρια. Διαθέτει περισσότερα από 5.500 οινοποιεία, που το 2014 παρήγαγαν 38,2 εκατομμύρια εκατόλιτρα φέρνοντας την χώρα στην τρίτη θέση στην παραγωγή κρασιού, μετά την Γαλλία και την Ιταλία. Τα περισσότερα ‘ήρεμα’ κρασιά της χώρας είναι κόκκινα, ενώ φημίζεται επίσης για τις Cava (αφρώδη) και για τα Sherry (ενισχυμένα κρασιά). Η ποιότητα των Ισπανικών κρασιών έχει συνεχώς ανοδική πορεία. Οι παραγωγοί συνδυάζουν τις παραδοσιακές τεχνικές με το εξοπλισμό, δημιουργώντας εξαιρετικά κρασιά που ταξιδεύουν σε όλο τον κόσμο.

Υπάρχουν περίπου 600 διαφορετικές ποικιλίες αλλά μόνο 20 από αυτές, καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος του αμπελώνα.

Από τις ερυθρές ποικιλίες, η διασημότερη είναι το Tempranillo, που συχνά καλείται Cencibel ή Tinto Fino. Εμφανίζει βαθύ χρώμα, αρώματα φράουλας, δαμάσκηνου, μπαχαρικών, δέρματος και καπνού, μέτρια οξύτητα, υψηλό αλκοόλ και δυνατότητα παλαίωσης. Η Garnacha (το Grenache της Γαλλίας) είναι η πιο πολυφυτεμένη ερυθρή ποικιλία και συχνά χρησιμοποιείται για την παραγωγή ροζέ κρασιών (Rioja Rosato). Το Graciano δίνει κρασιά με βαθύ κόκκινο χρώμα, πολύ έντονα αρώματα, γεμάτο σώμα και τανίνες και μεγάλη δυνατότητα παλαίωσης. Η ερυθρή Carinena (Carignan στην Γαλλία) ή Mazuelo όπως αλλιώς λέγεται, παρουσιάζει βαθύ χρώμα και υψηλά επίπεδα οξύτητας και τανινών. Τέλος, το Monastrell (Mourvedre), μια ακόμη διαδεδομένη ερυθρή ποικιλία δίνει κρασιά με βαθύ χρώμα, έντονα αρώματα μπαχαρικών και υψηλό επίπεδο τανινών.

Οι λευκές ποικιλίες από άποψη ποσότητας ποιοτικών κρασιών έχουν μικρότερη σημασία. Η Airen που καταλαμβάνει το 25% της καλλιεργήσιμης έκτασης της χώρας (είναι η πιο πολυφυτεμένη ποικιλία παγκοσμίως παρόλο που καλλιεργείται μόνο στην Ισπανία), χρησιμοποιείται ευρέως ως οίνος βάσης για την παραγωγή των Ισπανικών Μπράντυ αλλά και για την παραγωγή απλών, φθηνών και καθημερινών κρασιών. Η Viura ή Macabeo όπως αλλιώς λέγεται δίνει κρασιά με φρουτώδη και ανθικά αρώματα και μέτρια οξύτητα και χρησιμοποιείται συχνά για τα λευκά της Rioja και στα αφρώδη στο Penedes. Η Parellada μπορεί να δώσει κρασιά υψηλής ποιότητας με έντονα αρώματα μήλων (Vina Sol). Τo Albarino που είναι αρκετά δημοφιλές, χαρακτηρίζεται από έντονα αρώματα εσπεριδοειδών αλλά και άλλων φρούτων με μέτριο αλκοόλ, τραγανή οξύτητα και σχετική δυνατότητα παλαίωσης. Δίνει τα εξαιρετικά κρασιά στο Rias Baixas. Το Verdejo παράγει αρωματικά κρασιά με έντονη φυτικότητα, γεμάτο σώμα και δυνατότητα παλαίωσης, ιδιαίτερα στην Rueda. To Palomino και Pedro Jimenez είναι λευκές ποικιλίες που χρησιμοποιούνται περισσότερο για την παραγωγή των ξηρών και γλυκών ενισχυμένων κρασιών.

Οι διεθνείς ποικιλίες κερδίζουν συνεχώς έδαφος σε αρκετές περιοχές της Ισπανίας. Από αυτές οι σημαντικότερες είναι οι λευκές Chardonnay, Sauvignon Blanc και Riesling και οι ερυθρές Cabernet Sauvignon και Syrah. Μόνες τους ή σε συνδυασμό με τις τοπικές ποικιλίες δίνουν ιδιαίτερα ‘νόστιμα’ κρασιά όπως τα λευκά Ekam και Vina Esmeralda και τα ερυθρά Coronas και Gran Coronas.

Θα πάμε ένα σύντομο ταξίδι στις πιο σημαντικές περιοχές για τα ερυθρά ξηρά κρασιά και αφήνουμε τα αφρώδη και τα ενισχυμένα για κάποια επόμενη φορά. Βέβαια αν σας έχουμε κινήσει την περιέργεια δοκιμάστε την Cava , Cordon Rosado, το Manzanilla Sherry La Gitana και το γλυκό Pedro Ximenez Triana για να μπαίνετε στο κλίμα.

Η Rioja (Ριόχα), που βρίσκεται στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας, γύρω από την πόλη Λογκρόνο, είναι η πιο γνωστή και ιστορική περιοχή της Ισπανίας. Πήρε το όνομα της από τον ποταμό (rio) Οja. Τα κρασιά που φέρνουν την ένδειξη Rioja DOC μπορούν να είναι ερυθρά, ροζέ και λευκά αλλά τα ερυθρά είναι αυτά που κυριαρχούν στην περιοχή και έβαλαν την Ισπανία στον παγκόσμιο χάρτη των ξηρών κρασιών. Οι ερυθρές ποικιλίες που επιτρέπονται είναι οι Tempranillo, Garnacha, Graciano, Mazuelo και η λιγότερο διαδεδομένη Maturana Tinta. Τα κρασιά μπορεί να είναι χαρμάνια των παραπάνω ποικιλιών ή μονοποικιλιακά Tempranillo, που είναι η πιο τυπική ποικιλία της περιοχής, καταλαμβάνοντας το 75% των αμπελώνων. Παραδοσιακά τα ερυθρά κρασιά αφήνονταν να ωριμάζουν για πολλά χρόνια σε μεγάλα και παλιά δρύινα βαρέλια εμφανίζοντας μέτριας έντασης χρώμα, με οξειδωτικό χαρακτήρα και αρώματα που θύμιζαν δέρμα και καραμέλα. Αρκετοί παραγωγοί εξακολουθούν να παράγουν κρασιά τέτοιου στυλ. Στην Μοντέρνα εκδοχή της Rioja τα κρασιά αφήνονται να ωριμάσουν για συντομότερο διάστημα σε νέα βαρέλια και περισσότερο στην φιάλη. Έτσι ο οξειδωτικός χαρακτήρας δίνει την θέση του στα φρουτώδη αρώματα που θυμίζουν φράουλα και δαμάσκηνο αλλά και στα αρώματα από την νέα δρυ όπως η βανίλια, η καρύδα και ο καπνός. Δοκιμάστε τις Rioja Finca Allende (Reserva) και Ibéricos Crianza.

Το Priorat (DOCa), στην περιοχή της Καταλονίας είναι μια περιοχή με μεγάλη δυναμική που δίνει εξαιρετικά κόκκινα κρασιά. Παραδοσιακά τα κρασιά είχαν πολύ υψηλό αλκοόλ, με αρώματα δέρματος από την μακρόχρονη παλαίωση σε βαρέλια. Στα κρασιά του σήμερα, που ανέβασαν το ποιοτικό προφίλ της περιοχής, συμμετέχουν και οι διεθνείς ποικιλίες όπως το Cabernet Sauvignon και το Syrah και η παλαίωση είναι συντομότερη, με αποτέλεσμα τα κρασιά να εμφανίζουν έντονα αρώματα φρούτων όπως βατόμουρο αρμονισμένα με την δρύ, με πλούσιες τανίνες και μεγάλη δυνατότητα παλαίωσης. Δοκιμάστε το Salmos Priorat και το Ferret Bobet Seleccio Especial.

Στην Ribera del Duero (DO) παράγονται κάποια από τα πιο γοητευτικά ερυθρά κρασιά της Ισπανίας. Οι αμπελώνες βρίσκονται γύρω από τις δύο όχθες του ποταμού Duero και καλλιεργείται κυρίως Tempranillo το οποίο συγκρινόμενο με την Rioja, δίνει κρασιά με βαθύτερο χρώμα, πλουσιότερα και με υψηλότερη οξύτητα, όπου κυριαρχούν τα μαύρα φρούτα. Καλλιεργούνται επίσης μικρές ποσότητες από Garnacha ενώ επιτρέπονται και οι ποικιλίες του Μπορντώ Cabernet Sauvignon, Merlot και Malbec. Τα καλύτερα κρασιά, τα οποία επωφελούνται από την μακρόχρονη παλαίωση, είναι αυτά από 100% Tempranillo, με εξαίρεση τα κρασιά που παράγει το οινοποιείο θρύλος της περιοχής, το Vega Sicilia το οποίο στις τρεις ετικέτες που παράγει, Valbuana, Unico, Reserva Especial, χρησιμοποιεί και τις γαλλικές ποικιλίες. Δοκιμάστε επίσης τα Celeste, Alion και Pesquera Crianza.

Η περιοχή του Toro (DO) βρίσκεται στην κοιλάδα Duero, δίπλα στα σύνορα με την Πορτογαλία. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα αναπτυσσόμενη περιοχή, με πολλούς παραγωγούς να επενδύουν εδώ. Κυριαρχεί το Tempranillo, που τοπικά καλείται Tinta de Τoro. Τα κρασιά έχουν βαθύ χρώμα, υψηλό αλκοόλ, υψηλό επίπεδο τανινών, με πιο γεμάτο και πλούσιο σώμα από την Rioja και με μεγάλη δυνατότητα παλαίωσης. Δοκιμάστε το Pintia του Vega Sicilia.

Τελειώνοντας να αναφέρουμε ότι αν δείτε σε ετικέτα Ισπανικού κρασιού τις λέξεις Crianza, Reserva, Gran Reserva, βγάζετε συμπεράσματα για τον χρόνο παλαίωσης των κρασιών με την μικρότερη παλαίωση να την έχουν τα Crianza και την περισσότερη τα Gran Reserva.


Στην υγειά σας!


Μαριάννα Μακρύγιαννη AIWS