Κρασί και Διατροφή... ή κάνει το κρασί καλό;
Από την Μαριάννα Μακρύγιαννη AIWS

Μπορεί το κρασί να είναι αναπόσπαστο μέρος της Μεσογειακής διατροφής? Κατά καιρούς έχουμε ακούσει πολλά για το κρασί και την διατροφή. Ποια από αυτά είναι αλήθεια, ποια είναι μύθοι και ποια έχουν δύο όψεις?

Για να πάρουμε αυτές τις απαντήσεις και να λύσουμε τις απορίες μας, συναντήσαμε την Αστερία Σταματάκη και την βομβαρδίσαμε με ερωτήσεις. Η Αστερία είναι πτυχιούχος ΔιαιτολόγοςΔιατροφολόγος και κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος στον τομέα της “Κλινικής Διατροφής” του τμήματος επιστήμης Διαιτολογίας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου. Ασκεί το επάγγελμα του διαιτολόγου και διατηρεί γραφείο στο Νέο Ψυχικό, ενώ είναι εκπαιδεύτριαεισηγήτρια σεμιναρίων σε θέματα Διατροφής στο Ανοιχτό Ίδρυμα Eκπαίδευσης. Είναι συγγραφέας του βιβλίου “Γνωρίστε τα ελληνικά super foods” (εκδόσεις Διόπτρα) και του βιβλίου “To αλφαβητάρι της παιδικής διατροφής”. Έχει υπάρξει ομιλήτρια σε πολλά συνέδρια και ημερίδες, ενώ μελέτες της έχουν δημοσιευτεί σε καταξιωμένα επιστημονικά περιοδικά. Είναι δηλαδή η κατάλληλη για να μας μιλήσει για διατροφή!

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά. Το κρασί μπορεί να κάνει καλό στον ανθρώπινο οργανισμό, μπορεί να είναι αναπόσπαστο στοιχείο μιας υγιεινής διατροφής;

Όπως όλοι έχουμε ακούσει, οίνος ευφραίνει καρδία ..και όχι μόνο! Ναι, το κρασί μπορεί να είναι μέρος της καθημερινής διατροφής και να μας ωφελεί. Υπάρχουν πολλές κλινικές μελέτες (δηλ. μελέτες σε ανθρώπους) που δείχνουν ότι η λογική κατανάλωση κρασιού από υγιή άτομα έχει ευεργετικές επιδράσεις στην υγεία μας, ειδικά όταν αυτό αποτελεί μέρος μια διατροφής στα πρότυπα της μεσογειακής δίαιτας. Επίσης, πρέπει να αναφέρουμε ότι η δράση του αλκοόλ στον οργανισμό μας είναι ‘δοσοεξαρτώμενη’. Δηλαδή, τι σημαίνει αυτό: άτομα με ελαφριά/μέτρια κατανάλωση αλκοόλ βρίσκονται σε μικρότερο κίνδυνο από εκείνους που απέχουν και από τους μεγάλους πότες. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι αν κάποιος δεν καταναλώνει κρασί πρέπει να ξεκινήσει να πίνει! Επίσης, πολύ προσοχή θα πρέπει να δοθεί από άτομα με προβλήματα υγείας.

Ποιες είναι οι ποσότητες αλκοόλ που μπορούμε να καταναλώνουμε;

Οι διεθνείς οργανισμοί συστήνουν η κατανάλωση αλκοόλ να μη ξεπερνά τη μια μερίδα αλκοόλ ημερησίως για τις γυναίκες και τις δύο μερίδες αλκοόλ για τους άνδρες. Όταν μιλάμε για μερίδα εννοούμε την ποσότητα ποτού που περιέχει 14 γραμμάρια αλκοόλης, π.χ.:

• 150 ml ξηρού κρασιού

• 350 ml μπύρας

• 45 ml ποτό απόσταξης 40% π.χ. βότκα, ουίσκι κτλ.

Μπορεί να μας ωφελήσει η κατανάλωση κρασιού και πως?

Μελέτες δείχνουν ότι υγιή άτομα, τα οποία καταναλώνουν 1-2 ποτά/ημέα παρουσιάζουν:

• μικρότερη επίπτωση στεφανιαίας νόσου κατά 30-35%

• μικρότερη επίπτωση εμφράγματος του μυοκαρδίου

• μείωση των αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων κατά 40% (2 ποτά/μέρα) ενώ υπήρχε σημαντική αύξηση κινδύνου σε περιπτώσεις μεγάλης κατανάλωσης

Ωφελεί κάπου αλλού το κρασί?

Υπάρχουν μελέτες που δείχνουν ότι οι άνδρες και οι γυναίκες που καταναλώνουν από 2-7 ποτήρια κρασιού την εβδομάδα , εμφανίζουν λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν κατάθλιψη. Μια μεγάλη μελέτη που έγινε από το Loyola University Medical Center έδειξε ότι η μέτρια κατανάλωση ερυθρού οίνου ίσως να μειώνει το κίνδυνο ανάπτυξης άνοιας.

Τι ισχύει με το κόκκινο και το λευκό κρασί? Μόνο το κόκκινο κρασί ωφελεί ?

Υπάρχουν μελέτες που δείχνουν ότι το αλκοόλ από μόνο του μπορεί να έχει ευεργετικές δράσεις, άλλωστε δεν είναι λίγες οι μελέτες που δείχνουν ότι και η μέτρια κατανάλωση λευκού οίνου, μπύρας αλλά και αποσταγμάτων μπορεί να ωφελήσει. Το αλκοόλ φαίνεται ότι :

• αυξάνει τα επίπεδα της καλής χοληστερόλης (HDL)

• προστατεύει τις αρτηρίες από την βλαπτική επίδραση της κακής χοληστερόλης (LDL)

Από την άλλη, το κόκκινο κρασί περιέχει τη ρεσβερατρόλη. Η ρεσβερατρόλη ανήκει στις πολυφαινόλες και βρίσκεται στη φλούδα των σταφυλιών, στα φιστίκια, στα μύρτιλα και στα cranberries. Φαίνεται ότι η ρεσβερατρόλη ίσως έχει αντιφλεγμονώδη δράση και μπορεί να προστατεύει από το σχηματισμό θρόμβων. Η αλήθεια είναι ότι, αν και τα μέχρις στιγμής δεδομένα των ερευνών είναι πολύ θετικά, χρειάζονται ακόμη πολλές μελέτες για να πιστοποιήσουμε τη δράση της ρεσβερατρόλης. Αναλύσεις που έγιναν σε συγκεκριμένα κρασιά έδειξαν ότι τη μεγαλύτερη συγκέντρωση σε ρεσβερατρόλη περιείχε το Pinot Noir από την Καλιφόρνια και δεύτερο ερχόταν το Beaujolais.

Όταν ξεκινάμε μια διατροφή με στόχο την απώλεια βάρους ξεχνάμε το αλκοόλ?

Όντως είναι μεγάλο ζήτημα, ειδικά για τους λάτρεις του κρασιού… Μέσα σε ένα πρόγραμμα διατροφής για απώλεια βάρους μπορεί να ενταχθεί και το αλκοόλ, το πρόβλημα έγκειται στην ποσότητα που καταναλώνει κάποιος.

Από τι εξαρτάται το ενεργειακό περιεχόμενο (θερμίδες) ενός κρασιού ?

Οι θερμίδες που περιέχει ένα ποτήρι κρασί (κι εννοείται οποιοδήποτε άλλο αλκοολούχο ποτό) εξαρτώνται από την περιεκτικότητα του σε αλκοόλ και από το αν περιέχει ζάχαρη. Ένα ποτήρι κρασί μπορεί να αποδίδει από 100 έως 300 θερμίδες. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ένα γραμμάριο αλκοόλης αποδίδει 7 Θερμίδες και 1 γραμμάριο υδατανθράκων (σάκχαρα) μας δίνει 4 θερμίδες. Αυτό σημαίνει ότι ένα γλυκό κρασί με χαμηλό αλκοόλ μπορεί να περιέχει λιγότερες θερμίδες από ότι ένα ξηρό κρασί με υψηλό αλκοόλ.

Μερικά παραδείγματα:

* Ένα ποτήρι 150 ml λευκού ξηρού κρασιού με 12,0 13,0 % αλκοόλ, έχει περίπου 100-120 θερμίδες

* Ένα ποτήρι 150 ml ερυθρού ξηρού κρασιού με 13-14,0% αλκοόλ έχει περίπου 120-140 θερμίδες

* Ένα ποτήρι 75 ml Champagne Βrut έχει περίπου 55-70 θερμίδες (ή 110-140 τα 150ml)

* Ένα ποτήρι 75 ml Mochato d’ Asti (ημίγλυκο με χαμηλό αλκοόλ κρασί) έχει περίπου 50 55 θερμίδες (ή 100-110 τα 150ml )

* Ένα ποτήρι 50 ml Port 50 ml (γλυκό και ενισχυμένο κρασί) έχει περίπου 80-90 θερμίδες (ή 240-270 τα 150μλ)

Θα μπορούσε το κρασί να είναι η αιτία να παχύνουμε?

Κάποιος παίρνει βάρος αν οι θερμίδες που προσλαμβάνει είναι περισσότερες από αυτές που χρειάζεται. Οπότε αν κάποιος που τρώει κανονικά για τις ανάγκες του, ξεκινήσει να πίνει ή αυξήσει την ποσότητα του αλκοόλ χωρίς να περιορίσει την τροφή του ή αυξήσει τη φυσική του δραστηριότητα, τότε ναι θα παχύνει. Όλα είναι θέμα ενεργειακού ισοζυγίου!

Πρόσφατα διαβάσαμε ότι πίνοντας κόκκινο κρασί, είναι σαν να πηγαίνουμε στο γυμναστήριο. Είμαστε τελικά γυμνασμένοι? Να συνεχίσουμε να πίνουμε?

Νομίζω πως δεν υπάρχει καλύτερη έρευνα για εμάς που αγαπάμε το κρασί. Ποιος δε θα ήθελε να απολαμβάνει ένα ωραίο Ξινόμαυρο από το να ιδρώνει σε ένα διάδρομο; Όμως, δυστυχώς το κρασί δε μπορεί να αντικαταστήσει το γυμναστήριo. H συγκεκριμένη μελέτη με επικεφαλής τον Jason Dyck έγινε σε αρουραίους, και όχι σε ανθρώπους. Eπίσης, δε μελετήθηκε η επίδραση του κόκκινου κρασιού αλλά της ρεσβερατρόλης και μάλιστα χορηγήθηκε σε μεγάλες ποσότητες κι όχι αυτές που βρίσκονται σε ένα ποτήρι κρασί.

Το θέμα της διατροφής είναι ανεξάντλητο, όπως και του κρασιού. Επειδή λοιπόν δεν μπορούσαν να χωρέσουν τα πάντα μέσα σε ένα κείμενο, θα επανέλθουμε με το μέρος 2ο!

Στείλτε μας και τις δικές σας απορίες, που ίσως εμείς δεν σκεφτήκαμε!

Καταναλώνουμε λοιπόν υπεύθυνα και… στην υγεία σας!


Μαριάννα Μακρύγιαννη AIWS