Η "οινική" Θεσσαλία
Από την Μαριάννα Μακρύγιαννη AIWS

Αν παίζαμε ένα παιχνίδι και σας λέγαμε ποιες είναι η 2 πρώτες λέξεις που σας έρχονται στο μυαλό όταν ακούτε την λέξη Θεσσαλία, δύσκολα ότι θα ακούγαμε λέξεις όπως αμπελοκαλλιέργεια και οινοπαραγωγή. Έχει όμως οινικό ενδιαφέρον η περιοχή? Η ‘ιστορία’ της αμπελοκαλλιέργειας στην Θεσσαλία, με εξαίρεση ίσως τα κρασιά της Ραψάνης, είναι πρόσφατη, ωστόσο έχει σημειωθεί τεράστια ανάπτυξη την τελευταία δεκαετία, με τους παραγωγούς που δραστηριοποιούνται στην περιοχή να επενδύουν και να πειραματίζονται και τα θετικά αποτελέσματα να έχουν ήδη φανεί. Κάποιες περιοχές παραμένουν 'πίσω', κάποιες όπως 'τρέχουν με χίλια' και αξίζει να τις γνωρίσουμε!

Στο σύνολο της, πρόκειται για μία κατεξοχήν αγροτική περιοχή με γόνιμα και παραγωγικά εδάφη. Αν και το μεγαλύτερο μέρος της γης, εκμεταλλεύεται από άλλες καλλιέργειες, υπάρχουν σημαντικές εκτάσεις αμπελώνων κυρίως σε ορεινές και ημιορεινές πλαγιές. Οι ορεινοί όγκοι που βρίσκονται στην περιοχή, όπως οι πλαγιές του Ολύμπου, των Χασίων, της Πίνδου, του Κόζιακα, των Αγράφων, των Αθαμανικων όρεων και του Κίσσαβου, προσφέρουν ιδανικές συνθήκες για αμπελοκαλλιέργεια.

Πιο σημαντική ποικιλία με εξαίρεση τις 3 (Ξινόμαυρο, Κρασάτο και Σταυρωτό) που συμμετέχουν στην ΠΟΠ Ραψάνη, αναδεικνύεται τα τελευταία χρόνια η ερυθρή 'Θεσσαλιώτικη' ποικιλία Λημνιώνα, που πριν από 20 χρόνια κινδύνευε να εξαφανιστεί. Οι προσπάθειες για την αναβίωση της ξεκίνησαν περίπου το 2000 και τώρα υπάρχουν περισσότερα από 220 στρέμματα φυτεμένα όχι μόνο στην Θεσσαλία αλλά και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας όπως η Βόρεια Ελλάδα. Ωριμάζει σχετικά αργά και αγαπά ζεστά κλίματα όπως αυτό της Θεσσαλίας. Μας χαρίζει κρασιά με μέτριας έντασης χρώμα, σχετικά υψηλή οξύτητα, μέτριο επίπεδο τανινών και αρώματα που θυμίζουν κόκκινα φρούτα, βότανα και μπαχαρικά. Είναι σίγουρα μια ποικιλία με μεγάλες δυνατότητες που θα μας απασχολήσει πολύ στο μέλλον.

Η Θεσσαλία περιλαμβάνει τους νομούς Λάρισας, Τρικάλων, Καρδίτσας και Μαγνησίας, όπου καλλιεργούνται τόσο γηγενείς όσο και διεθνείς ποικιλίες. Διαθέτει τρεις Προστατευόμενες Ονομασίες Προέλευσης, τις Π.Ο.Π. Ραψάνη, Π.Ο.Π Μεσενικόλα και Π.Ο.Π. Αγχίαλος. Από πλευράς ποιότητας, πιο σημαντική είναι η ΠΟΠ Ραψάνη και ακολουθεί με μεγάλη διαφορά η ΠΟΠ Μεσσενικόλα.

Τρίκαλα:

Αν και παλαιότερα υπήρχαν εκτάσεις αμπελώνων που κάλυπταν τις ανάγκες των μοναστηριών, η περιοχή των Τρικάλων μέχρι πρότινος δεν παρουσίαζε αμπελουργικό ενδιαφέρον. Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι η οικογένεια Τσιλιλή και το Κτήμα Θεόπετρα που ίδρυσαν στην περιοχή των Μετεώρων, έδωσαν ‘υπόσταση’ στην αμπελοκαλλιέργεια της περιοχής, η οποία δεν διαθέτει ζώνη ΠΟΠ, ενώ μόλις το 2006 θεσμοθετήθηκε η ΠΓΕ (Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη) Μετέωρα. Καλλιεργούνται τόσο γηγενείς όσο και διεθνείς ποικιλίες. Το Ασύρτικο, ο Ροδίτης και η Μαλαγουζιά (Kτήμα Θεόπετρα λευκό) κυριαρχούν στις λευκές ενώ από τις ερυθρές, έχουμε δει εξαιρετικά κρασιά από Λημνιώνα, σε ερυθρά μονοποικιλιακά (Κτήμα Θεόπετρα Λημνιώνα), ροζέ (Κτήμα Θεόπετρα ροζέ) και χαρμάνια (Κτήμα Θεόπετρα ερυθρός), ενώ σημαντική είναι και η παρουσία του Syrah και του Cabernet Sauvignon.

Καρδίτσα:

Ο αμπελώνας της περιοχής της Καρδίτσας είναι αρκετά μικρός και περιορίζεται γύρω από την Λίμνη Πλαστήρα, στις πλαγιές των Αγράφων. Διαθέτει μία ζώνη ΠΟΠ, την ΠΟΠ Μεσενικόλα που είναι και η μικρότερη σε έκταση ζώνη ΠΟΠ της χώρας, όπου παράγονται κρασιά από την τοπική ποικιλία Μαύρο Μεσσενικόλα και τις διεθνείς Carignan και Syrah. Το Μαύρο Μεσανικόλα, που πιστεύεται ότι πήρε το όνομα του από τον Ενετό αξιωματούχο Μεσιέ Νικόλα κατά την Φραγκοκρατία, ευδοκιμεί κυρίως γύρω από το ομώνυμο χωριό και δίνει κρασιά μετρίου χρώματος και σώματος με σχετικά απαλές τανίνες και αρώματα σκούρων φρούτων. Το Carignan και το Syrah που αναμιγνύονται για την ζώνη ΠΟΠ του προσδίδουν δύναμη. Αν και η ποιότητα των κρασιών βελτιώνεται συνεχώς, εκτιμώ ότι τα κρασιά αυτά δεν θα φτάσουν στο επίπεδο αυτών από άλλες σημαντικές ΠΟΠ ερυθρών κρασιών. Εκτός από τις ποικιλίες που αναφέραμε, συναντάμε επίσης την λευκή τοπική ποικιλία Μπατίκι, την Λημνιώνα αλλά και τις 'κλασσικές' διεθνείς ποικιλίες. Ο σημαντικότερος παραγωγός της περιοχής είναι το Οινοποιείο Μεσενικόλας. Μεγάλο μέρος των κρασιών που παράγονται καταναλώνονται μέσα στα όρια του νομού, εξυπηρετώντας τις ανάγκες του τουρισμού.

Μαγνησία:

Η ύπαρξη αμπελοκαλλιέργειας στην Μαγνησία οφείλετε στους πρόσφυγες από την Μικρά Ασία που εγκαταστάθηκαν στην Νέα Αγχίαλο. Δεν αποτελεί σημαντική παραγωγική περιοχή, με το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής να διατίθεται σε χύμα μορφή. Την αναφέρουμε μόνο, επειδή διαθέτει μία ζώνη ΠΟΠ, την ΠΟΠ Αγχιάλος όπου επιτρέπει την παραγωγή λευκών κρασιών από Ροδίτη και Σαββατιανό. Είναι από αυτές τις Ονομασίες Προέλευσης, που αναρωτιέμαι γιατί υπάρχει. Αν θέλετε να δοκιμάσετε κάτι από την Μαγνήσια, επιλέξτε καλύτερα το τσίπουρο, το οποίο κετέχει σημαντικό ρόλο, τόσο σε επίπεδο παραγωγής όσο και σε επίπεδο κατανάλωσης. Επιλέξτε ανάμεσα στα εξαιρετικά αποστάγματα του Αποστολάκη (Τσίπουρο Αποστολάκη με Γλυκάνισο, Μανιφέστο Greco), που αποτελεί εξαιρετικό παραγωγό.

Λάρισα:

Αφήσαμε για το τέλος τον σημαντικότερο νομό της Θεσσαλίας από οινικής πλευράς, τον νομό Λαρίσης.

Το μεγαλύτερο μέρος των αμπελώνων βρίσκονται στην περιοχή του Τυρνάβου, με την παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων χύμα κρασιού, (που δυστυχώς ' κατακλύζει όλη την χώρα) κυρίως από Μοσχάτο Αμβούργου που καλλιεργείται σε πεδινές και γόνιμες περιοχές. Από Μοσχάτο Αμβούργου παράγονται και οι σημαντικές ποσότητες τσίπουρου. Αυτή η εικόνα διατηρείται μέχρι και σήμερα. Όμως υπάρχει και η άλλη 'όψη', αυτή των ποιοτικών εμφιαλωμένων κρασιών, με την εγκατάσταση νέων και φιλόδοξων παραγωγών όπως ο Χρήστος Ζαφειράκης που του 'αποδίδεται' η αναβίωση της Λημνιώνας (Λημνιώνα Ζαφειράκη, Λημνιώνα Ζαφειράκη ροζέ)! Λίγο πιο νότια βρίσκονται τα Κράννωνα, όπου δραστηριοποιούνται παραγωγοί όπως το Κτήμα Καριπίδη που δίνουν έμφαση στις διεθνείς ποικιλίες. Και στις δύο αυτές περιοχές από τις λευκές ποικιλίες η σημαντικότερη ελληνική είναι η Μαλαγουζιά (Παλαιόμυλος Μαλαγουζιά) και από τις διεθνείς κυρίως το Chardonnay (Logos Chardonnay, Παλαιόμυλος Chardonnay, Καριπίδης Chardonnay) αλλά και το Sauvignon Blanc (Karipidis Sauvignon Blanc). Με εξαίρεση την Λημνιώνα, στις ερυθρές ποικιλίες κυριαρχούν οι διεθνείς όπου εκτός από το Syrah (Παλαιόμυλος ερυθρός, Karipidis Syrah) και το Merlot (Karipidis Merlot) έχουμε και την μεγαλύτερη παρουσία Ιταλικών ποικιλιών στην χώρα όπως το Sangiovese (Karipidis Sangiovese), το Primitivo και το Nebbiolo (Karipidis Nebbiolo).

Όλυμπος:

Θα κλείσουμε με μία ανάβαση στον Όλυμπο όπου βρίσκουμε μία από τις πιο σημαντικές ΠΟΠ όλης της Ελλάδος, την ΠΟΠ Ραψάνη. Το έχουμε γράψει ξανά, αλλά πρέπει να γράφουμε κάθε φορά που συζητάμε για την Ραψάνη ότι οφείλει την διατήρηση και την ανάδειξη του αμπελώνα της στην εταιρεία Τσάνταλη. Εδώ το Ξινόμαυρο συναντιέται με το Κρασάτο και το Σταυρωτό και μας δίνουν πλούσια κρασιά, με αρώματα κόκκινων και μαύρων φρούτων, ξηρών καρπών, μπαχαρικών και βοτάνων. Τρεις διαφορετικές 'Ραψάνες' μας προτείνει ο Τσάνταλης, ανάλογα με την παλαίωση, την απλή Ραψάνη, την Ραψάνη Reserve και την Ραψάνη Grand Reserve. Στην περιοχή του Ολύμπου εκτός από τις ποικιλίες που συμμετέχουν στα ΠΟΠ κρασιά, καλλιεργούνται και διεθνείς ποικιλίες όπως το Chardonnay (Chardonnay Κατσαρού) το Merlot, το Cabernet Sauvignon (Κτήμα Κατσαρού ερυθρός) και το Syrah με κάποια από τα καλύτερα κρασιά να έρχονται από το Κτήμα Κατσαρού.


Στην υγειά σας!


Μαριάννα Μακρύγιαννη AIWS


Όλα τα κρασιά με το σήμα  δίπλα τους συμμετέχουν στις Πασχαλινές προσφορές μας με έκπτωση 20%!