Ταξιδεύοντας στο Αμύνταιο
Από την Μαριάννα Μακρύγιαννη AIWS

Με τέτοιο καιρό είπαμε να πάμε μία βόλτα στα βουνά στα βουνά της Φλώρινας! Σκεφτήκαμε να τραβήξουμε προς το πανέμορφο πετρόχτιστο ορεινό Νυμφαίο, να σταματήσουμε στο Ξινό Νερό, στο Σκλήθρο, και τον Άγιο Αθανάσιο, να επισκεφτούμε το προϊστορικό χωριό του Άγιου Παντελεήμονα, να πάμε στον εθνικό δρυμό Πρεσπών αλλά και να κάνουμε σκι στο χιονοδρομικό κέντρο Βίγλας. Για να είμαστε ειλικρινείς όμως, όλα αυτά είναι η αφορμή! Ο λόγος που θα πάμε εκεί είναι για να γνωρίσουμε τα μοναδικά κρασιά του Αμυνταίου!

Το Αμύνταιο βρίσκεται στο βορειοδυτικό άκρο της χώρας, στον νομό Φλωρίνης, μόλις 33 χιλιόμετρα από την πόλη της Φλώρινας. Είναι γεμάτο από αμπελώνες και από απολαυστικά κρασιά, έτσι προσφέρεται για οινοτουρισμό!

Πρόκειται για μία από τις πιο ψυχρές οινοπαραγωγικές περιοχές της χώρας με σχεδόν ηπειρωτικό κλίμα. Το οροπέδιο του Αμυνταίου περιβάλλεται από τα βουνά Βέρμιο, Βίτσι και Βόρα (Καϊμάκτσαλαν). Στο terroir της περιοχής και στην υψηλή ποιότητα των κρασιών, συμβάλει η ύπαρξη της λίμνης Βεγορίτιδας στο βορειοανατολικό τμήμα και της λίμνης Πετρών στα δυτικά, οι οποίες μετριάζουν τις ακραίες καιρικές συνθήκες. Η ποικιλία που χαρακτηρίζει το Αμύνταιο είναι το Ξινόμαυρο!

Στην περιοχή βρίσκεται η ζώνη ΠΟΠ Αμύνταιο, μία από τις πιο σημαντικές Ονομασίες Προέλευσης της χώρας. Είναι η βορειότερη ζώνη ΠΟΠ της χώρας, μία από τις δύο ζώνες ΠΟΠ όπου παράγονται κρασιά από 100% Ξινόμαυρο (ή άλλη είναι η Νάουσα) και με το υψηλότερο μέσο υψόμετρο από τις 4 ζώνες ΠΟΠ που συμμετέχει το Ξινόμαυρο. Η ζώνη περιλαμβάνει αμπελώνες γύρω από τον Δήμο Αμυνταίου, στις περιοχές Αγίου Παντελεήμονα, Βεγόρας, Λακκιάς, Κλειδίου, Αντιγόνου, Μανιακίου, Πετρών, Αετού, Ξινού Νερού, Φανού, Πεδινού, Ροδώνα, Αγραπιδιών, Αναργύρων και Βαρυκού σε υψόμετρο 520 – 750 μέτρων. Η έκταση των αμπελώνων της ζώνης είναι περίπου 6500 στρέμματα.

Τα κρασιά ΠΟΠ Αμύνταιο μπορεί να είναι ερυθρά ξηρά, ροζέ ξηρά και ροζέ αφρώδη ξηρά ή ημίξηρα. Τα ερυθρά κρασιά έχουν δύναμη και υψηλό επίπεδο επίπεδο τανινών. Συγκριτικά όμως με τα αντίστοιχα της Νάουσας έχουν πιο ‘μαλακή’ δομή. Τα αρώματα τους είναι ζωηρά με τα κόκκινα φρούτα να κυριαρχούν και να ακολουθούνται από ντομάτα, ελιά αλλά και ανθικά στοιχεία. Όπως όλα τα ερυθρά κρασιά από Ξινόμαυρο έχουν την δυνατότητα να παλαιώνουν για πολλά χρόνια. Δοκιμάστε τα Ξινόμαυρο Σκατζόχοιρος και Ξινόμαυρο Reserve Παλαιά Κλίματα από το Κτήμα Άλφα και το Καλή Ρίζα Κυρ Γιάννη.

Τα ροζέ κρασιά, όπως οι Ακακίες Κυρ Γιάννη έχουν μεγάλη σημασία στην περιοχή, ενώ είναι η μοναδική ζώνη ΠΟΠ που επιτρέπει την παραγωγή ροζέ ΠΟΠ οίνων. Τα αφρώδη κρασιά επίσης έχουν σπουδαίο ρόλο. Το Ξινόμαυρο λόγω της χαμηλής χρωματικής έντασης, της υψηλής οξύτητας του αλλά και του φρουτώδη και ανθικού του χαρακτήρα είναι ιδανικό για την παραγωγή αφρωδών οίνων. Τα κρασιά παράγονται με την παραδοσιακή μέθοδο (αυτή της Καμπανίας με δεύτερη ζύμωση στο μπουκάλι), ή με την μέθοδο κλειστής δεξαμενής (Ακακίες Sparkling).

Στην περιοχή εκτός από το Ξινόμαυρο, καλλιεργούνται πολλές ακόμα Ελληνικές και διεθνείς ποικιλίες, τα κρασιών των οποίων συνήθως φέρουν την ένδειξη ΠΓΕ Φλώρινα. Οι λευκές ποικιλίες Chardonnay (Κτήμα Άλφα Chardonnay, Πάλπο), Sauvignon Blanc (Ντρούμο, Κτήμα (Άλφα Sauvignon Blanc), Μαλαγουζιά (Μαλαγουζιά Άλφα), Ασύρτικο (Terra Levea Ασύρτικο) και Gewurtzraminer (Τέσσερεις Λίμνες, Ωμέγα) εκφράζονται πολύ όμορφα στο ψυχρό κλίμα της περιοχής. Στις ερυθρές σημαντική παρουσία έχει το Syrah (Syrah Χελώνες, Κτήμα Άλφα ροζέ) αλλά συναντάμε και ποικιλίες όπως το Pinot Noir, το Merlot, το Cabernet Sauvignon και το Tannat.

Σημαντικός παράγοντας στην οινική ανάπτυξη της περιοχής ήταν η ίδρυση της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Αμυνταίου’ το 1945 αλλά και η δημιουργία του οινοποιείου της το 1959. Το πρώτο εμφιαλωμένο κρασί της περιοχής κυκλοφόρησε το 1960 από τον συνεταιρισμό. Φυσικά η χρονολογία σταθμός ήταν το 1972 όταν θεσπίστηκε η ζώνη ΠΟΠ Αμύνταιο. Κατά την άποψη μου όμως, η καθιέρωση της ως μία από τις σπουδαιότερες οινοπαραγωγικές περιοχές της χώρας, ήρθε με την εγκατάσταση του Κτήματος Άλφα και του Κτήματος Κυρ Γιάννη.

Το 1996 το Κτήμα Κυρ Γιάννη αγοράζει ένα παλιό οινοποιείο (Παράγκα ονομάζεται το κτίριο) στην περιοχή του Άγιου Παντελεήμονα, στις όχθες των λιμνών Βεγορίτιδας και Πετρών, με σκοπό την ανάδειξη της περιοχής. Στην ίδια περιοχή βρίσκονται και οι αμπελώνες του κτήματος.

Το 1997 ο Άγγελος Ιατρίδης και ο Μάκης Μαυρίδης ιδρύουν το Κτήμα Άλφα που γρήγορα κατατάχθηκε ανάμεσα στα σπουδαιότερα οινοποιεία, όχι μόνο της περιοχής, αλλά όλης της χώρας. Το Κτήμα Άλφα διαθέτει 870 στρέμματα ενιαίου αμπελώνα σε υψόμετρο 620 - 710 μέτρων, στην καρδιά της ζώνης ΠΟΠ Αμύνταιο, στην περιοχή Βεγόρα. Το οινοποιείο βρίσκεται στο 2ο χλμ Αμυνταίου- Αγίου Παντελεήμονα, ακριβώς δίπλα στον αμπελώνα και πολύ κοντά με τις λίμνες Βεγορίτιδα και Πετρών.

Το 2006 ιδρύεται το Κτήμα Καρανίκα από τον Ελληνο-Ολλανδό Laurens M. Hartman Karanika και την Annette van Kampen. Βρίσκεται στις όχθες της Βεγορίτιδας, ανάμεσα στα χωριά Αμύνταιο, Βεγορά και Λακκιά και εστιάζει στην παραγωγή αφρωδών οίνων παράγοντας κάποια από τα καλύτερα αφρώδη της χώρας.

Αξίζει να επισκεφθείτε και τα τρία αυτά οινοποιεία. Εκτός από αυτούς τους παραγωγούς υπάρχουν και άλλοι όπως η οινοποιία Βεγορίτις, ο Ιωάννης Χατζής και το Κτήμα Παύλου.

Η περιοχή εκτός από τα κρασιά έχει και πλούσια γαστρονομική παράδοση. Επιβάλλεται να δοκιμάσετε τα διάφορα πιάτα με πιπεριές Φλωρίνης, τα φασόλια Πρεσπών, τα παραδοσιακά ζυμαρικά, τα μανιτάρια, το κυνήγι και τις χωριάτικες πίτες. Μπορείτε να επιλέξετε ανάμεσα σε πολλές και αξιόλογες ταβέρνες, αλλά σας συστήνουμε να επισκεφθείτε το Εστιατόριο Κοντοσώρος στο Ξινό Νερό, και την ταβέρνα ο Θωμάς στο Σκλήθρο, όπου εκτός από εξαιρετική κουζίνα θα βρείτε και κάβα με πολλά ψαγμένα κρασιά.


Στην υγειά σας!

Μαριάννα Μακρύγιαννη AIWS