Από τον Θ. Λέλεκα 


Το έχω πει πολλές φορές, και δεν θα σταματήσω να το λέω: όσο κι αν αγαπάμε το κρασί, όσο κι αν νομίζουμε ότι το ξέρουμε, μόνο αν το δούμε από κοντά – εκεί που γεννιέται – θα το καταλάβουμε πραγματικά. Ναι, αναφέρομαι σε μία επίσκεψη σε οινοποιείο – αλλά όχι μόνο. Οι καλοκαιρινές μας διακοπές είναι μία θαυμάσια ευκαιρία να κάνουμε οινοτουρισμό. Ας την αξιοποιήσουμε!

Οινοτουρισμός, βεβαίως, δεν είναι μόνο η επίσκεψη στο οινοποιείο. Στην ουσία σημαίνει ότι σχεδιάζουμε έτσι τις διακοπές μας ώστε το κρασί να βρίσκεται στο επίκεντρο, και όλα τα υπόλοιπα – διασκέδαση, αθλητικές δραστηριότητες, πολιτιστικά δρώμενα, ακόμα και το μπάνιο – να κινούνται περιφερειακά του. Εντάξει, μπορεί αυτό να είναι λίγο «σκληροπυρηνικό» για το καλοκαίρι και τις λίγες μέρες που έχουμε για να ξεκουραστούμε, ωστόσο μπορούμε εύκολα να κάνουμε τις δικές μας προσαρμογές.

Δεν ξέρω αν βρίσκεστε ήδη σε διακοπές ή αυτό τον καιρό σχεδιάζετε την Αυγουστιάτικη φάση της καλοκαιρινής σας ανάπαυλας. Νομίζω όμως ότι αξίζει να το σκεφτείτε και να δώσετε μία οινοτουριστική διάσταση στο φετινό σας καλοκαίρι. Είτε είστε φανατικός οινόφιλος είτε απλά απολαμβάνετε το κρασί σας με το φαγητό και την παρέα, νομίζω ότι θα το διασκεδάσετε, θα μάθετε ενδιαφέροντα και χρήσιμα πράγματα, και στο εξής θα βλέπετε το κρασί με πολύ πιο διαφορετικό και «οικείο» μάτι...

Αρχίζουμε από τα βασικά. Το αμπέλι και το κρασί είναι τόσο άρρηκτα δεμένα με την ιστορία, την παράδοση αλλά και την καθημερινότητα των Ελλήνων, που δύσκολα θα βρεθεί κανείς σε μέρος διακοπών που δεν θα υπάρχει τοπική οινοπαραγωγή. Τα περισσότερα νησιά μας (και πολλά που μπορεί να μη μας έρχονται αμέσως στο μυαλό για το κρασί τους) έχουν τα οινοποιεία τους – είτε συνεταιριστικά είτε ιδιωτικά – τα οποία με χαρά θα μας υποδεχτούν προσφέροντάς μας ξεναγήσεις, δοκιμές και απαντήσεις σε κάθε οινική μας απορία.

Καλό είναι να γνωρίζουμε ότι δεν είναι όλα τα οινοποιεία επισκέψιμα. Δηλαδή δεν έχουν όλα την απαραίτητη υποδομή (π.χ. αίθουσα γευσιγνωσίας) για να φιλοξενήσουν οργανωμένους οινοτουρίστες. Ωστόσο, επειδή ζούμε στην Ελλάδα και η φιλοξενία είναι «στο αίμα μας», το πιο πιθανό είναι ότι ο οινοποιός θα συγκινηθεί τόσο πολύ από το ενδιαφέρον που θα δείξουμε για να δούμε από κοντά τη δουλειά του, που με χαρά θα μας υποδεχτεί στο οινοποιείο του. Καλό είναι πάντα, βέβαια, να κάνουμε ένα τηλεφώνημα από πριν έτσι ώστε να συνεννοηθούμε, να μας περιμένουν, και να μην φτάσουμε μέχρι εκεί και τελικά να απογοητευτούμε αν δεν υπάρχει κανείς...

Πέρα από το κρασί στο οινοποιείο, όμως, ο οινοτουρίστας ψάχνει τις τοπικές γεύσεις κάθε περιοχής, και ανακαλύπτει τους έξυπνους τρόπους με τους οποίους το κρασί «δένει» με αυτές. Σε οποιοδήποτε μέρος κι αν βρεθούμε θα δοκιμάσουμε τοπικά τυριά, αλλαντικά, ζυμαρικά, όσπρια, κρέατα, ψαρικά, και βέβαια πολλές σπεσιαλιτέ που τα συνδυάζουν με άλλα τόσα συστατικά για να δημιουργήσουν χαρακτηριστικές γεύσεις. Είναι πολύ σημαντικό να βρούμε οι ίδιοι πώς το τοπικό κρασί συνδυάζεται με την γαστρονομία μίας περιοχής και πόσο όμορφα η σχέση της κουζίνας και της οινοποιίας ενός τόπου είναι τόσο άμεση. Α, και κάτι σημαντικό: αναζητήστε τα τοπικά κρασιά της περιοχής στις ταβέρνες και τα εστιατόριά της. Και αν διαπιστώσετε ότι κάποια από αυτά δεν στηρίζουν τα τοπικά οινοποιεία, και δεν έχουν ή δεν προωθούν κρασιά της περιοχής τους – δυστυχώς υπάρχουν και τέτοιες περιπτώσεις – απαιτήστε το, αγοράστε και φέρτε εσείς το κρασί σας, ή απλά τιμωρήστε τα, πηγαίνοντας κάπου αλλού.

Όποιος αποφασίσει να ασχοληθεί με τον οινοτουρισμό αυτή την εποχή και επισκεφτεί κάποιο οινοποιείο, θα βρεθεί σε έναν «πυρετό» δραστηριότητας εκεί. Τα αμπέλια θα είναι φορτωμένα με σταφύλια στις τελευταίες φάσεις της ωρίμανσής τους, ενώ στο οινοποιείο οι προετοιμασίες θα γίνονται με πυρετώδεις ρυθμούς. Βλέπετε ο καιρός αυτός είναι ο καιρός του τρύγου – στην περίπτωση κάποιων λευκών σταφυλιών ο τρύγος έχει ήδη ξεκινήσει, ενώ για τα ερυθρά θα ακολουθήσει αργότερα.

Ο τρύγος, πρέπει να ξέρετε, δεν έχει ενδιαφέρον μόνο από μακριά ή απλά για να βγάζει κανείς φωτογραφίες. Όποιος θέλει (και το λέει η καρδιά του βεβαίως) μπορεί να ζητήσει από τον οινοποιό να συμμετάσχει και να τρυγήσει και ο ίδιος σταφύλια. Πρέπει να σας πω όμως – και αυτό το λέω από προσωπική εμπειρία – ότι αν αποφασίσετε κάτι τέτοιο πρέπει να είστε προετοιμασμένοι για μία εξουθενωτική, αλλά ιδιαίτερα όμορφη εμπειρία. Δηλαδή θα πρέπει να ντυθείτε κατάλληλα, να ξυπνήσετε νωρίς αφού ο τρύγος ξεκινάει από το χάραμα για να αξιοποιηθούν όλες οι πρωινές ώρες δροσιάς, και να ξέρετε ότι θα δουλεύετε στη γη μέχρι αργά το μεσημέρι, συχνά σε απάνθρωπα υψηλές θερμοκρασίες. Από την άλλη, θα έρθετε όσο πιο κοντά στη γη και το αμπέλι γίνεται, θα συμμετάσχετε σε μία από τις παραδοσιακότερες και ευγενέστερες αγροτικές εργασίες, και θα ανταμοιφθείτε στο τέλος για τον κόπο σας, όχι σε χρήμα αλλά – το βασικότερο – σε είδος.

Αυτά για τους τολμηρούς και τους περίεργους. Οι υπόλοιποι μπορούν να επιλέξουν την διαδικασία της ξενάγησης στο οινοποιείο, να δοκιμάσουν και να συγκρίνουν διάφορα κρασιά μεταξύ τους, και να παρακολουθήσουν από κοντά όλο αυτό το μαγικό ταξίδι που ακολουθεί ο χυμός του σταφυλιού από την ώρα που αποχωρίζεται από το φρούτο, μέχρι τη στιγμή που φτάνει στα ποτήρια μας. Α, και ένα πολύ χρήσιμο tip: αν η ζέστη είναι αβάσταχτη, ζητήστε να σας δείξουν τον χώρο των δεξαμενών και οινοποιητών, και μείνετε όσο περισσότερο μπορείτε εκεί: αν ο τρύγος έχει ξεκινήσει, ο μούστος θα βρίσκεται κατά πάσα πιθανότητα σε ψυχόμενες δεξαμενές – για να προφυλαχθεί από οξειδώσεις αλλά και για να διατηρηθούν τα αρώματα και οι οξύτητες – οπότε η αίθουσα στην οποία σας στέλνω θα είναι μία όαση δροσιάς μέσα στον καύσωνα!...

Οινόφιλος ή οινοτουρίστας λοιπόν; Για μένα δεν (πρέπει να) υπάρχει διαφορά. Αν κι εσείς «ψήνεστε» να δοκιμάσετε αυτή τη μοναδική εμπειρία, ίσως οι φετινές σας διακοπές να είναι μία χρυσή ευκαιρία!...



Θόδωρος Λέλεκας