Μικροί Παραγωγοί: Έχουν θέση στο τραπέζι σας; Από τον Τ. Πικούνη


Είναι πολλοί οι οινόφιλοι που αναζητούν τα κρασιά των μικρών παραγωγών. Είναι πολλοί και οι κριτικοί οίνου καθώς και οι δημοσιογράφοι που ενίοτε παρουσιάζουν και κρίνουν κρασιά άγνωστα... Και είναι αρκετοί και από τις δύο πλευρές που μερικές φορές αγανακτούν για την έλλειψή τους από την αγορά... "Ένα τόσο καλό κρασί να μην υπάρχει πουθενά!", ή "Όλοι στα ράφια τους έχουν τα γνωστά κρασιά και αδιαφορούν για τους μικρούς παραγωγούς..." Οι "όλοι" είμαστε εμείς: Τα σημεία πώλησης των κρασιών, κάβες, εστιατόρια, e-shops...

Φίλοι οινόφιλοι, αγαπητοί κριτικοί και δημοσιογράφοι οίνου, πριν διαμαρτυρηθείτε για την απουσία μικρών παραγωγών από την αγορά, μήπως πρέπει να σκεφτείτε τι έχετε κάνει εσείς για αυτό;

Μην σπεύσετε να αγανακτήσετε και με την ερώτησή μου.. είναι απόλυτα καλοπροαίρετη και έχει σαν στόχο να επισημάνει κάποια θέματα που θα πρέπει να τα γνωρίζουν οι οινόφιλοι, αλλά και να αποδεχθούν όσοι από τους επαγγελματίες "περί τον οίνο" σπεύδουν να  διαμαρτυρηθούν επειδή οι "ανακαλύψεις" τους δεν έχουν τη μεταχείριση ή τη θέση στα "ράφια" που τους πρέπει.

Έχει πραγματική βάση αυτή η διαμαρτυρία; Βέβαια έχει! Πράγματι, δύσκολα θα βρει κανείς κρασιά μικρών παραγωγών στην αγορά. Ας δούμε πρώτα απ' όλα το γιατί...

Το κρίσιμο θέμα για οποιαδήποτε επιχείρηση διαθέτει αποθήκη είναι το όσο δυνατό ταχύτερο "γύρισμα" του stock της και η ελαχιστοποίησή του... Το stock ενός κρασιού εναλλάσσεται γρήγορα όσο πιο πολύ ζητείται από την αγορά, και ελαχιστοποιείται όσο γρηγορότερα ικανοποιούνται οι παραγγελίες του από τον παραγωγό η τον διακινητή/χονδρέμπορο/αντιπρόσωπο. Και ζητείται από την αγορά όσο πιό γνωστό είναι. Και γίνεται γνωστό μέσα από διαφήμιση, ενέργειες Marketing και τελικά καθιερώνεται μέσα από την ικανοποίηση των πελατών του πρώτα από την ποιότητά του και στη συνέχεια από την ευκολία προμήθειάς του.

Τα κρασιά ενός γνωστού μεγάλου παραγωγού εξυπηρετούν ιδανικά την παραπάνω "αλυσίδα" για ένα σημείο πώλησης: Το stock εναλλάσσεται γρήγορα γιατί το κρασί ζητείται από την αγορά, και ελαχιστοποιείται γιατί τα κρασιά των μεγάλων παραγωγών διακινούνται μέσα από μεγάλα δίκτυα, που έχουν τη δυνατότητα άμεσης ή/και συχνής παράδοσης των παραγγελιών κάθε σημείου πώλησης. Όλες οι διαδικασίες -παραγγελιών, παραδόσεων, πληρωμών κλπ.- είναι προκαθορισμένες και σχεδόν αυτοματοποιημένες. Ζητείται από την αγορά γιατί είναι ήδη γνωστό μέσα από διαφήμιση και ενέργειες marketing που έχουν γίνει και γίνονται είτε από τον παραγωγό είτε από τον αντιπρόσωπό του είτε και από τους δύο. Έτσι, διατίθεται από τα σημεία πώλησης με ευκολία, χωρίς προσπάθειες προώθησης, χωρίς ουσιαστικά κόστος αποθήκευσης, με σημαντικό οικονομικό και διαχειριστικό όφελος, και χωρίς να χρειαστεί να πειστούν πελάτες... δηλαδή σχεδόν μόνο του!

Ακριβώς τα αντίθετα συμβαίνουν με τα κρασιά ενός μικρού, άγνωστου παραγωγού: Το stock παραμένει αδρανές για μεγάλο διάστημα - δεν μπορεί να ελαχιστοποιηθεί γιατί ο μικρός παραγωγός δεν διαθέτει δίκτυο διανομής και πρέπει να παραδίδει τα κρασιά μόνος του, δεν υπάρχει δηλαδή αμεσότητα εκτέλεσης μιας παραγγελίας. Και το κυριότερο: Δεν υπάρχει δυνατότητα προβολής των κρασιών του, γιατί δεν διαθέτει χρήματα για διαφήμιση, marketing και προώθηση. Εναπόκειται λοιπόν στο σημείο πώλησης -κάβα, εστιατόριο, eshop- να πείσει τους πελάτες του να το αγοράσουν, με τις μεθόδους που διαθέτει το καθένα, αλλά με σημαντικό επιπλέον κόστος. Έτσι ελάχιστα σημεία πώλησης μπαίνουν στον κόπο να διαθέτουν κρασιά μικρών παραγωγών, με συνέπεια, ακόμα και όταν γίνουν αυτά γνωστά μέσα από την παρουσίαση ενός οινοδημοσιογράφου, να μην ξέρει το κοινό που θα τα βρει!

Όλα είναι πιο δύσκολα με τους μικρούς παραγωγούς, όλα πολύ πιο εύκολα με τους μεγάλους, και το περίφημο return on investment για τα κρασιά των μικρών παραγώγων απο οποιοδήποτε σημείο πώλησης σχεδόν ασύμφορο.

Για να επιζήσει στην αγορά, το κάθε κρασί πρέπει να έχει το "κοινό" του. Και το κοινό αυτό πρέπει να έχει τη διάθεση αλλά και τη δυνατότητα να δοκιμάζει κάτι νέο...

Έχουν λοιπόν τα κρασιά των μικρών παραγωγών τη θέση τους στο κελάρι ή στο τραπέζι των οινόφιλων; Και εδώ η απάντηση είναι, δυστυχώς μάλλον όχι.

Και αν ακόμη ο οινόφιλος μπορεί να εκτιμήσει την αξία ενός άγνωστου κρασιού, οι συνδαιτυμόνες και οι καλεσμένοι του μπορούν; Θα σερβιριστεί ένα τέτοιο κρασί σε ένα γεύμα ή δείπνο, ή θα προτιμηθεί το "γνωστό" κρασί του γνωστού επίσης παραγωγού; Και ποιός θα τολμήσει να προσφέρει άγνωστο κρασί σαν δώρο, ή σε μια δεξίωση, ένα γάμο, μιά οποιαδήποτε εκδήλωση;

Αλλά ας υποθέσουμε ότι ο οινόφιλος πείθεται κατ' αρχήν να δοκιμάσει... Όποιος όμως θέλει να διαθέσει τα χρήματά του στην αγορά ενός άγνωστου αλλά πολλά υποσχόμενου κρασιού, πρέπει να πληροφορηθεί που θα το βρει...

Θα μπορούσαμε να σας πούμε " ...ας ψάξει στο House of Wine..." 8 στις 10 φορές θα το βρεί σε εμάς... Αλλά σκοπός του άρθρου δεν είναι να ...ευλογήσουμε τα γένεια μας, αλλά να επισημάνουμε τα προβλήματα στην αγορά... και δεν έχουν όλοι (ακόμα) στην Ελλάδα εξοικείωση με το Internet...

Εδώ έρχεται ο ρόλος των οινοκριτικών και των δημοσιογράφων του οίνου.
Θα επισημάνουμε ότι είναι το πρώτο (και συχνά το μόνο) κανάλι γνωριμίας των κρασιών των μικρών παραγωγών με το ευρύ κοινό. Οι ίδιοι θα πουν ότι έχουν κάνει το καθήκον τους: Έχουν επισημάνει την ύπαρξη ενός αξιόλογου κρασιού, και το έχουν κάνει γνωστό στο κοινό. Πράγματι, έτσι είναι. Τελειώνει όμως ο ρόλος τους εκεί; Φοβάμαι πως όχι... Γιατί παραλείπουν ένα δεύτερο σκέλος της ενημέρωσης, εξ' ίσου σημαντικό: Το που θα βρει το κοινό και οι οινόφιλοι αυτό το δυσεύρετο κρασί.

Όταν κάποιος οινοδημοσιογράφος ή κριτικός οίνου κρίνει και προβάλλει ένα νέο, ποιοτικό κρασί μικρού παραγωγού, το κάνει επειδή θεωρεί ότι το κρασί αυτό είναι αξιόλογο και πρέπει το κοινό να το δοκιμάσει, ή όχι; H κριτική του οίνου δεν είναι κάποια "θεωρητική" άσκηση ή επικοινωνία ολίγων "εκλεκτών" μεταξύ τους... και το κοινό πρέπει να πληροφορηθεί που διατίθεται ένα άγνωστο ή ελάχιστα γνωστό κρασί που κρίθηκε τόσο θετικά, αλλιώς δεν θα το βρει για να το δοκιμάσει... και αν δεν το δοκιμάσει γρήγορα, απλά θα το ξεχάσει... Αλλά πέρα από αυτό, δεν αξίζουν την "επιβράβευση" των δημοσιογράφων εκείνα τα σημεία πώλησης, -εστιατόρια, κάβες, e-shops, super markets- που ενάντια στο συμφέρον τους και τις δυσκολίες που παραθέσαμε προωθούν τους μικρούς παραγωγούς και τα κρασιά τους;

Δεν ζητούμε βέβαια να πληροφορήσουν οι δημοσιογράφοι οίνου το κοινό που θα βρει τα κρασιά του Κυρ-Γιάννη, του Γεροβασιλείου, της Βιβλίας Χώρας ή του Τσάνταλη: Υπάρχουν σε κάθε σημείο πώλησης... Αλλά πως θα βρει ο οινόφιλος τα άγνωστα, δυσεύρετα κρασιά που δοκιμάζουν και αναλύουν στα άρθρα τους, στα media και στο Internet;

Θέλετε παραγείγματα; Θα σας δώσω μερικά από τη δική μας εμπειρεία:

Πολλοί οινοδημοσιογράφοι επεσήμαναν το "La Tour Melas" στην έκθεση Οινόραμα 2012... και όλοι άρχισαν να το ψάχνουν. Κανείς όμως δεν τους ενημέρωσε ότι διατίθετο σχεδόν την επομένη της έκθεσης από το House of Wine. Πολύς θόρυβος έγινε με τη βράβευση του "Θεόπετρα Ροζέ" με το μεγάλο Χρυσό της έκθεσης Concours Mondial de Bruxelles... Κανείς δεν πληροφόρησε το κοινό που θα τo βρει. To House of Wine διέθετε και αυτό το κρασί πέντε μόλις ημέρες μετά τη βράβευσή του.

Έχουμε δημιουργήσει εδώ και δύο χρόνια την ενότητα των "Οινοποιείων Boutique του Ελληνικού Αμπελώνα", (αξιοποιώντας την ιδέα του τότε Συμβούλου Οίνου του House of Wine Θόδωρου Λέλεκα), όπου αναδεικνύονται μικροί παραγωγοί με εξαιρετικά κρασιά. Κανένας δημοσιογράφος οίνου δεν έγραψε ούτε μια γραμμή τα δυο αυτά χρόνια για αυτή την προσπάθεια, κανένας δεν ανέφερε τους παραγωγούς που φιλοξενούνται εκεί. Και όταν κάποιοι από τους αυτούς αναδείχτηκαν (με σημαντική βοήθεια και προβολή από το House of Wine), πάλι τα "Οινοποιεία Boutique" δεν αναφέρθηκαν. Σε συνέντευξη 2 σελίδων της οινοποιού Αναστασίας Φράγκου σε γνωστό οινικό περιοδικό, η ίδια (και προς τιμή της) ανέφερε τη βοήθεια που πήρε από το House of Wine για την προβολή της θαυμάσιας Μαλαγουζιάς της, του "Νέηλυς"... Για την προσπάθεια του House of Wine για τα "Οινοποιεία Boutique", των οποίων η ανάδειξη της δουλειάς της Α. Φράγκου ήταν από τις σημαντικές επιτυχίες του, αφιερώθηκε κάπου μιάμισυ γραμμή!...

Ελπίζω να μην σπεύσει κάποιος να πει ότι δεν γνώριζε... Αν ένας οινοδημοσιογράφος ή κριτικός οίνου δεν παρακολουθεί τις ιστοσελίδες του μεγαλύτερου αμιγούς site οίνου στην Ελλάδα, με επισκεψιμότητα τετραπλάσια του επόμενου (newwinesofgreece.com - τα στοιχεία προσιτά σε οποιονδήποτε από το alexa.com), αν δεν ανοίγει τα ενημερωτικά emails που του στέλνονται συστηματικά, απλά δεν κάνει καλά τη δουλειά του.

Οι οινοδημοσιογράφοι θα πρέπει -επί πλέον από την ανάδειξη των καλών μικρών παραγωγών, που την κάνουν σωστά με άρθρα, παρουσιάσεις οινοποιείων και κριτικές οίνων- να αποδιώξουν φόβους περί "διαπλοκής", "συμφερόντων" και θεωριών συνομωσίας και να αναδείξουν τα σημεία πώλησης των άγνωστων ή ελάχιστα γνωστών κρασιών που κρίνουν... Δυστυχώς, αν η διαπλοκή είναι η μεγαλύτερη κατάρα της χώρας μας, η αμέσως δεύτερη είναι ο φόβος της κατηγορίας για διαπλοκή.

Αλλά ασφαλώς θα αναρωτηθείτε αν εμείς που επισημαίνουμε όλα αυτά κάνουμε το καθήκον μας για την προώθηση των κρασιών των καλών μικρών παραγωγών.

Είναι από τα πράγματα που κάνει το House of Wine στα οποία θα απαντήσω χωρίς καμμία επιιφύλαξη με ένα κατηγορηματικό Ναι: Πέρα από τα Οινοπoιεία Boutique που ανέφερα παραπάνω, κάθε μήνα αξιολογούμε δεκάδες κρασιά που φθάνουν στα γραφεία μας από παραγωγούς από όλη την Ελλάδα -μια διαδικασία επίπονη, χρονοβόρα και με σημαντικό κόστος. Όσα από αυτά αξιολογούνται σαν πολύ καλά έως εξαιρετικά, εμφανίζονται στους καταλόγους μας και γίνονται γνωστά στο κοινό με δικές μας καμπάνιες, banners, άρθρα κλπ. που κοστίζουν ακριβώς το ίδιο με αυτές των γνωστών κρασιών και παραγωγών, που αποδίδουν πολλαπλάσια.

Δεν είμαστε μόνο εμείς, και δεν γράφουμε αυτό το άρθρο για να διεκδικήσουμε "δάφνες" αποκλειστικότητας... Αρκετοί εξαιρετικοί καβίστες, με γνώσεις και πάθος για το κρασί προωθούν επίσης -με τις γνωστές δυσκολίες- τους μικρούς παραγωγούς και τα κρασιά τους. Δυστυχώς τα εστιατόρια που κάνουν το ίδιο είναι ελάχιστα...έχω πει αρκετά στο παρελθόν για τις τιμές, δεν θα επεκταθώ εδώ, αλλά ευχαρίστως θα προβάλλουμε οποιοδήποτε εστιατόριο μας υποδείξουν οι φίλοι μας ότι προωθεί κρασιά μικρών παραγωγών στις ΣΩΣΤΕΣ όμως τιμές...

Εντούτοις, χρειάζεται η βοήθεια και των άλλων συνιστωσών για να προωθηθούν τα καλά και αξιόλογα κρασιά των μικρών παραγωγών: Το κοινό που πίνει εμφιαλωμένο κρασί στην Ελλάδα είναι μικρό για να υποστηρίξει με τον αριθμό του και μόνο την προσπάθεια. Για το λόγο αυτό το βάρος πέφτει στους συνειδητοποιημένους οινόφιλους που θα πρέπει να υποστηρίξουν πιό έντονα την προσπάθεια αυτή, από όπου και αν εκδηλώνεται: από εστιατόρια, κάβες, super market, από το House of Wine. Πρέπει να τολμούν να δοκιμάσουν το νέο, πρέπει να ακούνε τις συστάσεις των οινοκριτικών, τις προτάσεις, δικές μας ή άλλων σημείων πώλησης, και να απαλλαγούν από την "υποψία" συμφερόντων που δηθεν κρύβονται πάντα και παντού. Να κατανοήσουν ότι το συμφέρον όλων είναι να διαθέτου κρασιά γνωστών παραγωγών, που "φεύγουν" γρήγορα και χωρίς προσπάθεια, και οτι όσοι προωθούν ποιοτικά αλλά άγνωστα κρασιά νέων ή ελάχιστα γνωστών  παραγωγών, μπορεί να το κάνουν από αγάπη προς το κρασί, αγάπη που δεν είναι αποκλειστική ιδιότητα των καταναλωτών και μόνο, αλλά και καθόλου μικρότερη...

Το δυναμικό πολλών μικρών ελληνων παραγωγών είναι σημαντικό, όσον αφορά στην ποιότητα. Η συνεισφορά τους στο οινικό "γίγνεσθαι" της Ελλάδας μεγάλη. Είναι τα "εργαστήρια" όπου αναδεικνύονται σπάνιες, άγνωστες ή χαμένες ελληνικές ποικιλίες, όπου το "μεράκι" αφθονεί σε βάρος πολλές φορές της εμπορευσιμότητας. Είναι καθήκον όλων όσων αγαπούν το κρασί σε όλους τους κρίκους της αλυσίδας της διάθεσης και κατανάλωσης οίνου να βοηθήσουν όσους παράγουν αξιόλογα κρασιά να αναδειχθούν, να γίνουν γνωστοί, να δοκιμαστούν ευρύτατα τα δημιουργήματά τους.  Αλλά ταυτόχρονα όλοι -οινόφιλοι, δημοσιογράφοι οίνου, οινοκριτικοί- θα πρέπει να βοηθήσουν εκείνα τα σημεία πώλησης που ενεργά υποστηρίζουν αυτή την προσπάθεια...

Από εκεί και πέρα, η αγορά και ο τελικός καταναλωτής θα έχουν τον τελευταίο λόγο.


Στην υγειά σας!