Βάλτε τα αφρώδη στη ζωή σας!
Από τον Τ. Πικούνη

Αφρώδες; Τι αφρώδες, δηλαδή Σα[b]άνια... (το γράφω όπως συνήθως προφέρεται, με λατινικό b, όπως η [μπ]άλα)

Αφρώδες=Σαμπάνια... η πιο διαδεδομένη εξίσωση μετά το ένα και ένα κάνουν δύο!

Και πότε πίνουμε σαμπάνια; Μα... την Πρωτοχρονιά, για να καλωσορίσουμε το νέο χρόνο, και στις δεξιώσεις ή συνήθως στους γάμους... . Εκεί, όταν ο γαμπρός και η νύφη μπροστά στην πολυώροφη γαμήλια τούρτα σερβίρονται την σαμπάνια... Άντε και σε κανένα επίσημο δείπνο, όταν ο οικοδεσπότης κάνει τις προπόσεις...

Στο φαγητό; Τις καθημερινές; Δεν είμαστε καλά! Αυτά είναι για κάτι "δήθεν", για αυτούς που τα λεφτά τρέχουν απ' τα μπατζάκια τους, για τα λαμόγια που μας έφτασαν εδώ που φτάσαμε!

Σύμβολο διαφθοράς η "Σα[b]άνια"! Κάτι σαν να διαθέτεις σήμερα Μερσεντές.. σε χαρακτηρίζει ανεπανόρθωτα. Είναι απορίας άξιο πως η κυβέρνηση δεν σκέφτηκε να την φορολογήσει επιπλέον...

Η επαφή του 85-90% του κόσμου (και όχι μόνο των Ελλήνων) με τα αφρώδη κρασιά προέρχεται από γάμους, επετείους, γιορτές ή επίσημα δείπνα... Και είναι πραγματικά κρίμα, γιατί όλα τα ρατσιστικά σχετικά με την Σαμπάνια -που οφείλονται στην υψηλή της τιμή και στην εντύπωση που έχει για τους καταναλωτές και φίλους της ο μέσος έλληνας- τα "λούζονται" και τα υπόλοιπα αφρώδη λόγω της εξίσωσης που αναφέραμε. Και όλα αυτά είναι αστικοί μύθοι, κοινώς παραμύθια: Γατί υπάρχουν πάρα πολλά προσιτά μέχρι και φθηνά αφρώδη κρασιά, γιατί κάθε αφρώδες ΔΕΝ είναι σαμπάνια, και κυρίως γιατί είναι θαυμάσια-ιδιαίτερα το καλοκαίρι- σαν καθημερινά κρασιά: Παγωμένα, δροσιστικά, ευχάριστα, για να τα πιείτε μόνα τους, σαν απεριτίφ ή να συνοδεύσετε το φαγητό σας...

Πρώτα απ' όλα, να ξεκαθαρίσουμε ότι η ονομασία "Σαμπάνια - (Champagne) είναι αυστηρά κατοχυρωμένη. Κανένα αφρώδες δεν δικαιούται να ονομάζεται Σαμπάνια εκτός από τα αφρώδη κρασιά που παράγονται στην Kαμπανία της Γαλλίας με τη μέθοδο που είναι γνωστή σαν "Méthode Champenoise" από ποικιλίες Pinot Noir, Chardonnay και Pinot Meunier. Στη συνέχεια να πούμε ότι η εξαιρετικά υψηλή τιμή είναι και αυτή μύθος, ακόμα και στην Σαμπάνια: Οι Σαμπάνιες στο House of Wine ξεκινούν από 31,50 € με την Ayala Majeur Brut, και υπάρχουν 52 (αν πούμε Γαλλικές θα είναι πλεονασμός!) σαμπάνιες και από αυτές οι 14 είναι κάτω από 45 €. Όχι, δεν είναι φθηνές, ούτε ασφαλώς για καθημερινή κατανάλωση από τον μέσο;Eλληνα, αλλά απρόσιτες δεν είναι.

Αφού λοιπόν διευκρινίσαμε ότι η εξίσωση Αφρώδες =Σαμπάνια δεν ισχύει, θα πρέπει να σας ...απενοχοποιήσουμε κάπως! Δεν φταίτε εσείς που δυσκολεύεστε (ίσως) να ξεχωρίσετε τα αφρώδη κρασιά από τις γαλλικές Σαμπάνιες. Φταίνε και οι παραγωγοί, που σε όλο τον κόσμο παράγουν αφρώδη κρασιά "κατ' εικόνα και ομοίωση" με τη γαλλική Σαμπάνια. Ίδια σε εμφάνιση, ίδια (σχεδόν) και στη γεύση, και ορισμένα ίδια και σε ποιότητα (μερικά μάλιστα και καλύτερα!). Και επιμελώς συντηρείται αυτή η ασάφεια, γιατί συμφέρει όλους: Τους παραγωγούς, τους χονδρεμπόρους, τις κάβες και... εσάς τους καταναλωτές! Γιατί με πολύ λιγότερα χρήματα, έχετε για τις γιορτές σας, τις επετείους, τους γάμους κλπ. κλπ. μια "Σαμπάνια" προσιτή να ανοίξετε.

Mη φανταστείτε ότι οι απομιμήσεις δεν είναι αξιόλογες... εξ' άλλου οι περισσότεροι τις έχετε δοκιμάσει σε γάμους και επετείους, χωρίς να το ξέρετε: Αν ο γαμπρός ανοίγει κάποια Dom Perignon ή Veuve Cliquot, και όταν σε σάς στην συνέχεια φθάνει σερβιρισμένο ένα ποτήρι "σαμπάνια", συνήθως πίνετε κάποια πολύ φθηνότερη (στην καλύτερη περίπτωση), η κάποιο αφρώδη οίνο που ΔΕΝ είναι γνήσια (δηλαδή Γαλλική) σαμπάνια!

Πως όμως δημιουργείται αυτός ο θαυμάσιος, πιπεράτος και τόσο εορταστικός αφρός στα αφρώδη κρασιά; Με 3 επίσημες και αποδεκτές μεθόδους, ανάλογα με τον τύπο του κρασιού:

- Η Méthode Champenoise αφορά σε μια δευτερογενή ζύμωση κατά την οποία ο οινοποιός προσθέτει μαγιά και σάκχαρα στο μείγμα της αρχικής ζύμωσης που στη συνέχεια εμφιαλώνει. Με το πέρασμα του χρόνου, η μαγιά αναλώνει τα σάκχαρα, δημιουργώντας διοξείδιο του άνθρακα που παγιδεύεται στη φιάλη. Η δευτερογενής αυτή ζύμωση τελειώνει όταν αναλώνεται όλη η ζάχαρη, μετά από μήνες ή ακόμα και χρόνια.

- Η Méthode Charmat συνίσταται στη δευτερογενή ζύμωση σε ανοξείδωτες δεξαμενές. Η μέθοδος αυτή επιτρέπει την γρήγορη παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων.

- Με την μέθοδο της "μεταφοράς" η δευτερογενής ζύμωση γίνεται σε φιάλες για περίπου έξη μήνες, οπότε το περιεχόμενο των φιαλών μεταφέρεται σε δεξαμενές όπου φιλτράρεται η εναπομένουσα μαγιά, και με την προσθήκη γλυκών ουσιών ή οίνων ρυθμίζεται η γλυκύτητα του κρασιού.

Οι βασικοί τύποι των αφρωδών κρασιών χρησιμοποιούν διαφορετικές μεθόδους ζύμωσης και οινοποίησης, αλλά και διαφορετικές ποικιλίες σταφυλιών. Τα περισσότερα αφρώδη χρησιμοποιούν την ίδια ορολογία για να περιγράψουν το βαθμό γλυκύτητας (ή ξηρότητας):

- Brut Natural ή Brut Zéro (3 γραμμάρια ή λιγότερο σακχάρων/λίτρο)

- Extra Brut (λιγότερα από 6 γραμμάρια ή λιγότερο σακχάρων/λίτρο)

- Brut (λιγότερα από 6 γραμμάρια ή λιγότερο σακχάρων/λίτρο).

Ας δούμε λοιπόν τα άλλα αφρώδη κρασιά, που όμως απαγορεύεται να φέρουν το "μαγικό" όνομα, όσο και αν μοιάζουν με την Σαμπάνια.

Στην ίδια την πατρίδα της Σαμπάνιας, στη Γαλλία υπάρχουν τα αφρώδη Crémant‎, που παράγονται με την ίδια μέθοδο με την Σαμπάνια αλλά εκτός της περιοχής της Καμπανίας. Το υπέροχο Crémant de Loire Rosé κοστίζει μόλις 12,40 €, και "βάζει κάτω" σαμπάνιες με πενταπλάσια τιμή!

Στη συνέχεια πάμε στην Ιταλία, με τα θαυμάσια Prosecco και Moscato d'Asti. Το πρώτο μας έρχεται από την περιοχή Veneto βόρεια του Treviso. Με 11-12% αλκοόλ, ελαφρά γλυκύτητα, διάφορους βαθμούς οξύτητας και πλούσιες, χορταστικές φουσκάλες είναι ένα εξαιρετικό υποκατάστατο της σαμπάνιας. Με μια ...σημαντική διαφορά: Ξεκινά από μόλις 10,20 €!.

Το δεύτερο, το δημοφιλές Moscato d'Asti, το ημίγλυκο, χαμηλό σε αλκοόλ frizzante από το Πιεμόντε (ή Παιδεμόντιο για τους "κλασσικούς"), παράγεται με τη μέθοδο charmat και από την ποικιλία Moscato Bianco. Η τιμή του; Ξεκινά από μόλις 8,30 €!

Ακολουθεί η Ισπανία με την Cava, τον δικό της τύπο αφρώδους που χρησιμοποιεί την ίδια μέθοδο παραγωγής με τη σαμπάνια, αλλά με διαφορετικές ποικιλίες σταφυλιών.

Τέλος, αφρώδη υπάρχουν στις περισσότερες χώρες του κόσμου, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, με πολύ ενδιαφέροντα αφρώδη κρασιά σε εξαιρετικά προσιτές τιμές. Ειδικά στη χώρα μας υπάρχουν πιά αφρώδη που συναγωνίζονται επάξια αυτά του εξωτερικού. Σαν παράδειγμα να αναφέρω τις Ακακίες Sparkling, την πρόσφατη Παράγκα Sparkling του Κυρ-Γιάννη, και όλα τα εξαιρετικά αφρώδη του Καρανίκα

Αφήστε λοιπόν στην άκρη τις όποιες ...αναστολές σας, το "τι θα πει ο κόσμος", και αρχίστε να βάζετε τα αφρώδη στην καθημερινή σας οινική απόλαυση. Γιατί δεν κοστίζουν ακριβότερα από ένα απλό κρασί, αλλά κυρίως γιατί ταιριάζουν εξαιρετικά με πολλά και ενδιαφέροντα πιάτα: Δοκιμάστε την σαμπάνια ή τα αφρώδη κρασιά με στρείδια ή όλων των ειδών τα κοχύλια. Εξαιρετική με αστακό και ιδιαίτερα με γαρίδες βραστές (χωρίς πολλά-πολλά, με λίγο λεμονάκι), με σαλάμια, με καπνιστό σολομό, με Brie και Goudda, με επιδόρπια βασισμένα σε φρούτα. Απολαύστε το Prosecco και το Moscato d'Asti με καπνιστό σολομό, με prosciutto, με φρούτα και ελαφρά γλυκά, με cheesecake.

Τολμήστε τα ξηρά αφρώδη με άπαχο ψητό ψάρι, με λευκά μέρη κοτόπουλου, δοκιμάστε τα με σαλάτες. Τέλος, όλα τα αφρώδη συνοδεύουν υπέροχα το ..ηλιοβασίλεμα, το Αυγουστιάτικο φεγγάρι, την ρομάντζα στο δειλινό δίπλα στο κύμα, κάθε μικρή μας χαρά, γιορτή ή επέτειο, και είναι "βελτιωτικά" και ενισχυτικά του έρωτα (ιδιαίτερα στην αρχή του!).

Χτυπήστε λοιπόν το μύθο στο κρασί, βάλτε τα αφρώδη στην καθημερινή σας ζωή, και "άσε τον παλιόκοσμο να λέει", όπως συνιστά το παλιό τραγουδάκι... ή "σ' όποιον αρέσουμε, για τους άλλους δεν θα μπορέσουμε" σε μια πιο σύγχρονη έκδοση.

Πάντως, όταν λαμβάνετε κρασιά από το House of Wine, δεν υπάρχει απ' έξω καμία ένδειξη του περιεχομένου. Έτσι... καλού-κακού... μη κακοχαρακτηριστείτε!


Στην υγειά σας!


Τάσος Πικούνης