Από τον Κ. Κοντογιώργη


Μετά από διακοπή μιας εβδομάδας, στην οποία ασχοληθήκαμε με άλλο θέμα, σήμερα επανερχόμαστε στα αφιερώματα, φυσικά πάλι για whisky μιλάμε. Και θα φτάσω σιγά σιγά στο θέμα, ξεκινώντας με έναν κλασσικό σκωτσέζικο μύθο, ο οποίος όμως έχει δυο εκδοχές και κανείς δεν ξέρει ποιά είναι η σωστή. Πάμε πρώτα με την εκδοχή του διαδικτύου και μετά θα πάμε με την εκδοχή της βιβλιοθήκης μου.

Ο θρύλος λοιπόν αναφέρει οτι ο σπουδαιότερος Σκωτσέζος πολεμιστής Fion Mac Cumhaill, γνωστός και σαν Fingal, κάνει βόλτες στη δυτική ακτή του Islay, στον κόλπο του Loch Indaal, μαζί με τα σκυλιά του, Bran και Seeolang. Καθώς πετάει έναν βράχο στη θάλασσα για να του τον φέρουν πίσω τα σκυλιά, ξυπνάει τον δράκο Kranna Dubh, ο οποίος κοιμόταν χίλια χρόνια. Καθώς ο δράκος ορμάει για μάχη, ο Fingal τον σκοτώνει με το θρυλικό του ξίφος Mac A Luin. Έτσι η θάλασσα στον κόλπο του Loch Indaal βάφεται κόκκινη από το αίμα του δράκου.

Η δεύτερη εκδοχή λέει άλλα. Ο γίγαντας Ennis καθώς βολτάριζε με τα σκυλιά του στην ακτή, ξυπνάει τον Kranna Dhub, ο οποίος σκοτώνει τα σκυλιά του γίγαντα και η θάλασσα βάφεται κόκκινη.

Διαλέγετε και παίρνετε. Παρόλα αυτά, ο κόλπος του Loch Indaal είναι από τα πιο ειδυλλιακά μέρη της Σκωτίας, με ένα από τα κορυφαία ηλιοβασιλέματα του κόσμου, ψηφισμένο άλλωστε, καθώς ο επισκέπτης αγναντεύει τον Ατλαντικό Ωκεανό, μέσα από τα νερά του κόλπου, που βάφονται κόκκινα, από τη δύση του ηλίου βέβαια και γι’αυτό και ο σχετικός θρύλος. Όλη αυτή την εικόνα συμπληρώνουν και οι κάτασπροι τοίχοι του αποστακτηρίου, για το οποίο θα μιλήσουμε. Σήμερα λοιπόν μιλάμε για το

Bowmore

Πολύ μεγάλο όνομα λοιπόν το σημερινό, καθώς από όλους τους γνωρίζοντες καλά το whisky, το Bowmore συγκαταλέγεται σαφώς στα κορυφαία δέκα του κόσμου, ενώ κατά πολλούς, συμπεριλαμβανομένου και του γράφοντος, στα πέντε κορυφαία, για λόγους που θα εξηγήσουμε παρακάτω.

Λίγα λόγια για την ιστορία όπως πάντα

Το αποστακτήριο ιδρύθηκε το 1779 από τον David Simpson. Πολλά από τα κτήρια του 1779 παραμένουν ακόμη και είναι τα αρχαιότερα στο χωριό Bowmore, πρωτεύουσα του Islay, μετά την εκκλησία Round Curch, που χτίστηκε το 1767 - ένας άλλος θρύλος λέει, οτι εκεί μπήκε να κρυφτεί ο Διάβολος, αλλά δεν τα κατάφερε, γιατί δεν έβρισκε γωνίες και έτσι μπήκε σε ένα βαρέλι whisky. Τελειώνω με τους θρύλους, για να πάω παρακάτω και να πω οτι η χρονολογία ίδρυσης του αποστακτηρίου, το καθιστά το αρχαιότερο στο Islay και το δεύτερο αρχαιότερο εν ενεργεία στη Σκωτία. Το Bowmore είναι ένα από τα πρώτα που εμφιάλωσαν περιστασιακά το whisky τους σαν single malt, ακόμη και από το 1880, ενώ εκείνη την εποχή πουλιόταν σαν single malt σε Ιρλανδία, Αγγλία και Καναδά. Κατά τη διάρκεια του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, το αποστακτήριο αποτέλεσε βάση για Άγγλους κομάντος, ενώ το 1963 η ιδιοκτησία πέρασε στα χέρια της εταιρίας του Stanley Morrison. Τη δεκαετία του 1980 η τότε διοίκηση προσπάθησε να εκμοντερνίσει το αποστακτήριο, με λάθος όμως τρόπο, απομακρύνοντας τις ξύλινες δεξαμενές ζύμωσης και τα παραδοσιακά πατώματα βυνοποίησης, ευτυχώς όμως μετά από λίγο επανέφερε το Bowmore στα φυσιολογικά του, δηλαδή σε αρχαίους τρόπους παρασκευής whisky. Σήμερα το αποστακτήριο ανήκει στην εταιρία κολοσσό Suntory, επίσης ιδιοκτήτρια και σε Yamazaki και Hakushu.

Λίγα ακόμη λόγια

Το Bowmore λοιπόν οφείλει την παγκόσμια επιτυχία του στην εμμονή του στην παράδοση. Εδώ το κριθάρι γυρίζεται με το χέρι στα παραδοσιακά floor maltings, τα πιο παλιά στη Σκωτία, ενώ η αποθήκευση και ωρίμανση των whiskies γίνεται σε παλιές, υγρές αποθήκες με ξύλινα πατώματα, με γνωστότερη όλων την περίφημη αποθήκη Vaults No1, η οποία είναι επίσης η αρχαιότερη στη Σκωτία και η μοναδική που βρίσκεται κάτω από το επίπεδο της θάλασσας, δίνοντας έτσι χαρακτηριστική γεύση στα πανάκριβα whiskies που αποθηκεύονται σε αυτήν. Ένα από αυτά άλλωστε είναι και το περίφημο Black Bowmore του 1964, κατά πολλούς το κορυφαίο whisky όλων των εποχών. Εγώ βέβαια έχω τις αμφιβολίες μου πάνω σε αυτό, αφού ο Θεός με ευλόγησε να έχω δοκιμάσει, εκτός αυτού, επίσης και τα θεικά Springbank 1966 West Highland Malt Cask 442 και Midleton 1973 Cask 39810, χωρίς βέβαια να μπορώ εύκολα να αποφασίσω ποιό από τα τρία είναι το καλύτερο, με την πλάστιγγα να γέρνει ίσως ελαφρά προς το ιρλανδέζικο, που παραδόξως είναι και φθηνότερο.

Επανέρχομαι σε πιο γήινες καταστάσεις, για να πω οτι το αποστακτήριο αντλεί το νερό που χρειάζεται, από τον ποταμό Laggan, διαθέτει τέσσερις ξύλινες φυσικά δεξαμενές ζύμωσης από αμερικάνικο πεύκο και παλαιώνει τα whisky του σε διάφορους τύπους ξύλου, όπως bourbon, sherry oloroso, sherry pedro ximenez, με έμφαση κυρίως στον πρώτο τύπο τα τελευταία χρόνια. Ως προς τη γεύση, θα έλεγε κανείς οτι είναι κάτι ενδιάμεσο, ανάμεσα στα πολύ βαριά Ardbeg, Lagavulin και Laphroaig και στα πιό ελαφριά Bruichladdich και Bunnahabhain, που βρίσκονται επίσης στο Islay. Οι ετικέτες που τρέχουν αυτή τη στιγμή είναι το πάντα εξαίσιο δωδεκάρι, αλλά ακόμη και τα 15,17,18,25 ετών, ενώ υπάρχουν δεκάδες άλλες ειδικές εκδόσεις, χρονολογημένες και μη, κατά τεκμήριο από ακριβές έως πανάκριβες. Φυσικά τα παλιά μπουκάλια πιάνουν δυσθεώρητα νούμερα στις δημοπρασίες του εξωτερικού, αφού όπως προείπα, το Bowmore χαίρει μεγάλης εκτίμησης παγκοσμίως και δικαίως όπως θα καταλάβατε.

Συμπερασματικά, κάθε σοβαρός πότης πρέπει να έχει δοκιμάσει τουλάχιστον δυο, ή μάλλον καλύτερα, όσο περισσότερους κωδικούς μπορεί από το συγκεκριμένο αποστακτήριο και πάλι λίγο θα είναι, αφού εγώ για παράδειγμα έχω δοκιμάσει σαφώς πάνω από σαράντα και ψάχνω όχι μόνο τον επόμενο, αλλά ακόμη να ξαναπιώ και από τους ίδιους.

Στην υγειά σας


Ο Κυριάκος Κοντογιωργης ασχολείται από το 1992 με τα κρασιά και τα αποστάγματα, είναι ιδιοκτήτης εταιρείας που ασχολείται με την εμπορία των συγκεκριμένων προϊόντων, καθώς επίσης είναι και γνωστός συλλέκτης whisky και cognac. Είναι μόνιμος συνεργάτης του Whisky Magazine τα τελευταία χρόνια, και έχει επίσης μόνιμη συνεργασία με όλους τους μεγάλους οίκους δημοπρασιών whisky, όπως Christies, McTears, Bonhams. Η ενασχόληση του για 22 και πλέον χρόνια σε αυτό τον χώρο, του έχει δώσει βαθιά και εμπεριστατωμένη γνώση στο whisky, τόσο σε επίπεδο τεχνικών στοιχείων, όσο και σε επίπεδο ιστορικών λεπτομερειών.