Ταξιδεύουμε στο κόσμο για Pinot NoirΑπό την Μαριάννα Μακρύγιαννη Dip WSET

Είναι μία από τις σπουδαιότερες ερυθρές ποικιλίες του κόσμου! Αγαπά τα ψυχρά κλίματα. Σπάνια θα το δούμε σε χαρμάνια στην παραγωγή ερυθρών ξηρών κρασιών. Εμφανίζει ιδιαίτερα γοητευτικό χαρακτήρα που προκαλεί τον θαυμασμό των οινόφιλων σε όλο τον κόσμο. Δίνει μαλακά, φρουτώδη, με έντονες κερασένιες νότες, δροσερές οξύτητες και ευκολόπιοτα κρασιά αλλά και κρασιά με ιδιαίτερα σύνθετο προφίλ και τεράστια δυνατότητα παλαίωσης. Σπάνια διακρίνεται για το βαθύ χρώμα και το υψηλό επίπεδο τανινών. Μιλάμε βέβαια για το σπουδαίο Pinot Noir, που θα γίνει αφορμή να πάμε ένα νοερό ταξίδι σε όλο τον πλανήτη για να βρούμε αντιπροσωπευτικά δείγματα της ποικιλίας. Γιορτάσαμε άλλωστε και την παγκόσμια ημέρα Pinot Noir, μέσα στον Αύγουστο και συγκεκριμένα στις 18 του μήνα!

Η πρώτη στάση στην αναζήτηση κρασιών από Pinot Noir, δεν θα μπορούσε να είναι κάπου αλλού εκτός από την Βουργουνδία. Όταν μιλάμε για ερυθρές Βουργουνδίες όπως οι Cote de Beaune και Rully Drouhin μιλάμε αυτόματα για Pinot Noir. Είναι η πατρίδα της ποικιλίας και εδώ μπορούμε να βρούμε μεγαλειώδη κρασιά και κάποια από τα ακριβότερα του κόσμου όπως τα grand cru του Cote d’ Or αλλά και ‘generic’ κρασιά σε πιο προσιτές τιμές που αποτυπώνουν το terroir της περιοχής. Εδώ σίγουρα μιλάμε για κρασιά terroir! Τα Βουργουνδέζικα Pinot Noir (Bourgogne Rouge Serafin) εκτός από τα φρουτώδη και τα ανθικά στοιχεία (όπως η βιολέτα) βγάζουν και γήινες νότες που όσο ωριμάζουν εξελίσσονται σε αρώματα φύλλων, τρούφας και μανιταριών. Οι σπουδαίες Βουργουνδίες όπως τα Nuits Saint George Drouhin και Nuits Saint George Meo Camuzet είναι συνήθως πιο ‘άγριες΄ στην νιότη τους και χρειάζονται αρκετά χρόνια για να ξεδιπλώσουν τα χαρακτηριστικά τους, όμως η υπομονή ανταμείβει.

Αν δεν είχαμε βάλει στον τίτλο την λέξη ‘ερυθρά’, μετά την Βουργουνδία θα πηγαίναμε στην Καμπανία καθώς εκεί το Pinot Noir συμμετέχει στην παραγωγή των πιο ξακουστών αφρωδών οίνων. Πριν φύγουμε για την υπόλοιπη Ευρώπη και τις χώρες του Νέου Κόσμου, θα κάνουμε μία μικρή στάση στην Αλσατία και τον Λίγηρα, όχι γιατί αυτές οι περιοχές κατακλύζονται από Pinot Noir αλλά γιατί αν θελήσουμε ερυθρό κρασί από αυτές, τότε θα ποντάρουμε στο Pinot Noir. Αν δείτε σε μπουκάλι ερυθρό Sancerre τότε μιλάμε για Pinot Noir. Στην Αλσατία καταλαμβάνει το 10% του αμπελώνα. Στις δύο αυτές γαλλικές περιοχές εμφανίζεται με βαθύτερο χρώμα και πιο έντονο αρωματικά συγκρινόμενο με την Βουργουνδία.

Στην Γερμανία (Pinot Noir Molitor Brauneberger Mandelgraben) όπου οι περισσότερες φυτεύσεις βρίσκονται στο Baden αλλά και στην Αυστρία θα το βρούμε σαν Blauburgunder ή Spatburgunder. Στην Ιταλία, καλείται Pinot Nero και θα το αναζητήσουμε στο βόρειο τμήμα της χώρας και ιδιαίτερα στο Alto Adige.

Πάμε τώρα προς Νέο Κόσμο. Μετά την Βουργουνδία, η επόμενη περιοχή που μας έρχεται εύκολα στο μυαλό όταν σκεπτόμαστε Pinot Noir είναι η Νέα Ζηλανδία. Από τα σχεδόν 6000 εκτάρια που καλλιεργούνται, μόνο το 10% χρησιμοποιούνται για την παραγωγή αφρωδών οίνων. Το υπόλοιπο δίνει υπέροχα φρουτώδη κρασιά, με νότες αποξηραμένων βοτάνων που αποκτούν πολυπλοκότητα όσο ωριμάζουν, όπως τα Pinot Noir Cellar Selection Villa Maria και Spy Valley Pinot Noir. Οι περιοχές που ξεχωρίζουν στην χώρα για την πληθώρα παραδειγμάτων είναι το Marlborough και το Central Otago.

Η ποικιλία έχει σημαντική παρουσία και στην Αμερική, με πολύ επιτυχημένα παραδείγματα από περιοχές όπως το Oregon, η Sonoma και το Carneros. Ένας από τους παράγοντες που έδωσε ώθηση στην καλλιέργεια του ήταν η αυξημένη ζήτηση μετά την προβολή της ταινίας ‘sideways’ και την ανάδειξη των χαρακτηριστικών του. Τα στυλ των κρασιών εμφανίζουν διακυμάνσεις, με κάποια κρασιά να εμφανίζονται ελαφρύτερα, περισσότερο φρουτώδη και νευρώδη ενώ κάποια πιο πλούσια και πιο κοντά στο Βουργουνδέζικο προφίλ.

Η Αργεντινή έχει αρκετά ζεστό κλίμα για την καλλιέργεια του Pinot Noir, όμως υπάρχουν εξαιρετικοί εκπρόσωποι της ποικιλίας από τo ψυχρό Rio Negro στο βόρειο τμήμα της Παταγονίας. Η Χιλή (Limited Selection Pinot Noir, Cuvee Alexandre Pinot Noir) έχει να επιδείξει περισσότερες περιοχές με κλίμα όπου μπορεί να ευδοκιμήσει το Pinot Noir, όπως η Casablanca και το San Antonio στα βόρεια και η Bio Bio στα νότια. Στην Yarra Valley στην Victoria συγκεντρώνονται τα καλύτερα δείγματα της ποικιλίας στην Αυστραλία. Στην Νότιο Αυστραλία θα τα αναζητήσουμε στην ψυχρή περιοχή Adelaide Hills ενώ σημαντική παρουσία έχει και στην Tasmania όπου χρησιμοποιείται τόσο για ερυθρά ξηρά όσο και για αφρώδη κρασιά.

Θα γυρίσουμε Ελλάδα και λίγο πριν αδειάσουμε βαλίτσες, θα ψάξουμε και εδώ για Pinot Noir. Στην αναζήτηση ερυθρών Ελληνικών κρασιών από διεθνείς ποικιλίες, το μυαλό δύσκολα πάει στο Pinot Noir. Και είναι λογικό αφού η ποικιλία αγαπά τα ψυχρά τα κλίματα και το κλίμα της χώρας μας δεν δείχνει να την ευνοεί. Έχουν όμως γίνει προσπάθειες, κυρίως σε ψυχρές περιοχές και έχουν δημιουργηθεί κρασιά που αξίζει να τα δοκιμάσουμε. Το Κτήμα Δύο Φίλοι Pinot Noir από την Σιάτιστα, το Κτήμα ΑΛΦΑ Pinot Noir από το ψυχρό Αμύνταιο, το Rossiu di Munte Pinot Noir από τον αμπελώνα Γινιέτς στο Μέτσοβο σε υψόμετρο 940 μέτρων αλλά και το Παπαϊωάννου Pinot Noir από τους ιδιόκτητους αμπελώνες στην Νεμέα αξίζουν την προσοχή μας.