Οι Βόρειοι και οι Νότιοι
Από τον Θ. Λέλεκα 



Υπάρχει κόσμος που νομίζει ότι υπάρχει αντιπαλότητα ή τουλάχιστον κόντρα ανάμεσα στον οινικό κόσμο του Βορά και στον οινικό Νότο της Ελλάδας. Ξέρετε, ότι οι παραγωγοί του Ξινόμαυρου και αυτοί του Αγιωργίτικου «δεν μιλιούνται», και τέτοια πράγματα. Η πραγματικότητα, βέβαια - πέρα από ιστορίες και ανέκδοτα που κάνουν το όλο θέμα πιο «πικάντικο» - είναι τελείως διαφορετική. Και λέει ότι στο Ελληνικό κρασί υπάρχει χώρος για όλους, και ότι τόσο ο Βοράς, όσο και ο Νότος παίζουν έναν πολύ σημαντικό ρόλο τόσο στην εγχώρια αγορά, όσο και στην διεθνή. Και δεν πρέπει να ξεχνάμε ποτέ ότι το Αγιωργίτικο και το Ξινόμαυρο, δύο από τις ευγενέστερες και σημαντικότερες Ελληνικές ποικιλίες, αποτελούν την ερυθρή «αιχμή του δόρατος» στην διαχρονικά δύσκολη αλλά τελικά πολλά υποσχόμενη προσπάθεια για την αναβάθμιση της εικόνας του κρασιού μας στο εξωτερικό.

Επειδή έχω καταπιαστεί με την σύγκριση – και ενίοτε την αντιπαράθεση – των δύο αυτών ποικιλιών πολλές φορές δημοσιογραφικά, θέλω να δηλώσω ότι κάθε μία από αυτές έχει το δικό της (πολύ διακριτό) κοινό, αλλά και τη δική της στιγμή. Και οι δύο όμως έχουν αποδείξει ότι όταν ο οινοποιός τις μεταχειρίζεται με αγάπη και σεβασμό, μας δίνουν κρασιά που μας προσφέρουν μεγάλες απολαύσεις και μας κάνουν υπερήφανους. .

Μπορεί βέβαια ο τίτλος του άρθρου αυτού να είναι «Οι Βόρειοι και οι Νότιοι», και μπορεί να ξεκίνησα μέσα σε ένα πνεύμα δημοκρατίας και ισότητας, θα μου επιτρέψετε όμως εν προκειμένω να εστιάσω στους Βόρειους. Κι αυτό με αφορμή τα ΒορΟινά, τη μεγάλη εκδήλωση/έκθεση των κρασιών του Βορειο-Ελλαδίτικου αμπελώνα που έγινε την προηγούμενη εβδομάδα, και η οποία μας (ξανα)θύμισε τους οινικούς θησαυρούς που κρύβει (πολλές φορές στην κυριολεξία) το Βόρειο τμήμα της χώρας μας. .

Πρέπει να σας πω ότι τα κρασιά της Βόρειας Ελλάδας έχουν μπει τελευταία πολύ δυναμικά στην αγορά (και στην συνείδηση του οινόφιλου κοινού), και αυτό είναι πολύ ευχάριστο. Και πρέπει επίσης να αναγνωρίσω ότι οι οινοποιοί της Βόρειας Ελλάδας είναι σταθερά ανάμεσα στους πιο δραστήριους εντός και εκτός συνόρων. Από εμπειρία σας λέω ότι δεν έχω βρεθεί σε διεθνή οινική εκδήλωση στην οποία να υπάρχει Ελληνική παρουσία, και αυτή να μην αποτελείται από (τουλάχιστον) ένα Βορειο-Ελλαδίτικο οινοποιείο. .

Από την άλλη, βέβαια, πιστεύω ότι αρκετοί Έλληνες, ενώ τιμούν με την αγοραστική τους προτίμηση τα κρασιά της Βόρειας Ελλάδας, δεν γνωρίζουν απαραίτητα την ακριβή προέλευσή τους, ούτε ενδεχομένως την ιστορία, την παράδοση και τις δυνατότητες της κάθε περιοχής. Θα μου πείτε – είναι τόσο κακό αυτό; Προφανώς δεν είναι «ζήτημα ζωής και θανάτου». Εγώ, ωστόσο, πιστεύω ότι όσο περισσότερο γνωρίζουμε το κρασί (ειδικά αυτό) τόσο πιο πολύ το απολαμβάνουμε. Γι αυτό και σας προτείνω ένα διασκεδαστικό παιχνίδι γνώσης που, αντί για ζάρια, πιόνια ή (ακόμα χειρότερα) κονσόλες video games, γίνεται με μπουκάλια, ποτήρια, νόστιμο φαγητό και καλή παρέα. Το παιχνίδι λέγεται «Γνωρίστε τον αμπελώνα της Βόρειας Ελλάδας» και έχει ως εξής: .

1. Πρώτη αποστολή για κάθε παίκτη είναι η γνωριμία με το Ξινόμαυρο. Για να γίνει αυτό σωστά και να κερδίσετε όλους τους πόντους, θα πρέπει πρώτα να δοκιμάσετε Ξινόμαυρα από όλες τις ζώνες ΟΠΑΠ στις οποίες η ποικιλία αυτή «βασιλεύει», δηλαδή τη Νάουσα, το Αμύνταιο, τη Ραψάνη και τη Γουμένισσα, και να σημειώσετε ομοιότητες και διαφορές. Γιατί είναι πραγματικά άξιο θαυμασμού πώς η ίδια ποικιλία μπορεί να εκφραστεί τόσο διαφορετικά ανάλογα με την περιοχή στην οποία καλλιεργείται. Στη συνέχεια θα δοκιμάσετε το Ξινόμαυρο σε πολυποικιλιακές ετικέτες (οι πιο συνηθισμένες αφορούν σε χαρμάνια με Merlot ή/και Syrah), για να διαπιστώσετε το διαφορετικό, εμφανώς πιο «κοσμοπολίτικο» πρόσωπο που παίρνει το Ξινόμαυρο όταν συναντάει άλλες ποικιλίες που προσπαθούν να το δαμάσουν. Η περιπέτεια με το Ξινόμαυρο ολοκληρώνεται όταν θα εξετάσετε την πολυδυναμικότητά του, δηλαδή όταν θα το δείτε σε όλες τις πιθανές του εκφάνσεις, όπως σε ροζέ, αφρώδες, γλυκό, ακόμα και λευκό κρασί! .

2. Δεύτερη αποστολή στο παιχνίδι είναι η γνωριμία με τα εκλεκτά ερυθρά του Βορειο-Ελλαδίτικου αμπελώνα γενικότερα, είτε αυτά προκύπτουν από Ελληνικές, είτε από διεθνείς ποικιλίες, είτε και από χαρμάνια και των δύο ειδών. Ξεκινώντας δηλαδή από τη Λάρισα και με κατεύθυνση προς τα Βόρεια, θα δοκιμάσετε Sangiovese, Primitivo αλλά και πολύ Syrah, ενώ λίγο πιο πάνω, στο Μέτσοβο, θα δοκιμάσετε Cabernet Sauvignon από τα αμπέλια όπου πρωτοφυτεύθηκε η ποικιλία αυτή όταν ήρθε στην Ελλάδα. Συνεχίζοντας, στη Νάουσα, τη Γουμένισσα, το Αμύνταιο και τη Θεσσαλονίκη, θα δοκιμάσετε εξαιρετικά πολυποικιλιακά ερυθρά (είπαμε, τα Ξινόμαυρα θα τα έχετε ήδη δοκιμάσει από την προηγούμενη αποστολή), εν