Οι Βόρειοι και οι Νότιοι
Από τον Θ. Λέλεκα 



Υπάρχει κόσμος που νομίζει ότι υπάρχει αντιπαλότητα ή τουλάχιστον κόντρα ανάμεσα στον οινικό κόσμο του Βορά και στον οινικό Νότο της Ελλάδας. Ξέρετε, ότι οι παραγωγοί του Ξινόμαυρου και αυτοί του Αγιωργίτικου «δεν μιλιούνται», και τέτοια πράγματα. Η πραγματικότητα, βέβαια - πέρα από ιστορίες και ανέκδοτα που κάνουν το όλο θέμα πιο «πικάντικο» - είναι τελείως διαφορετική. Και λέει ότι στο Ελληνικό κρασί υπάρχει χώρος για όλους, και ότι τόσο ο Βοράς, όσο και ο Νότος παίζουν έναν πολύ σημαντικό ρόλο τόσο στην εγχώρια αγορά, όσο και στην διεθνή. Και δεν πρέπει να ξεχνάμε ποτέ ότι το Αγιωργίτικο και το Ξινόμαυρο, δύο από τις ευγενέστερες και σημαντικότερες Ελληνικές ποικιλίες, αποτελούν την ερυθρή «αιχμή του δόρατος» στην διαχρονικά δύσκολη αλλά τελικά πολλά υποσχόμενη προσπάθεια για την αναβάθμιση της εικόνας του κρασιού μας στο εξωτερικό.

Επειδή έχω καταπιαστεί με την σύγκριση – και ενίοτε την αντιπαράθεση – των δύο αυτών ποικιλιών πολλές φορές δημοσιογραφικά, θέλω να δηλώσω ότι κάθε μία από αυτές έχει το δικό της (πολύ διακριτό) κοινό, αλλά και τη δική της στιγμή. Και οι δύο όμως έχουν αποδείξει ότι όταν ο οινοποιός τις μεταχειρίζεται με αγάπη και σεβασμό, μας δίνουν κρασιά που μας προσφέρουν μεγάλες απολαύσεις και μας κάνουν υπερήφανους. .

Μπορεί βέβαια ο τίτλος του άρθρου αυτού να είναι «Οι Βόρειοι και οι Νότιοι», και μπορεί να ξεκίνησα μέσα σε ένα πνεύμα δημοκρατίας και ισότητας, θα μου επιτρέψετε όμως εν προκειμένω να εστιάσω στους Βόρειους. Κι αυτό με αφορμή τα ΒορΟινά, τη μεγάλη εκδήλωση/έκθεση των κρασιών του Βορειο-Ελλαδίτικου αμπελώνα που έγινε την προηγούμενη εβδομάδα, και η οποία μας (ξανα)θύμισε τους οινικούς θησαυρούς που κρύβει (πολλές φορές στην κυριολεξία) το Βόρειο τμήμα της χώρας μας. .

Πρέπει να σας πω ότι τα κρασιά της Βόρειας Ελλάδας έχουν μπει τελευταία πολύ δυναμικά στην αγορά (και στην συνείδηση του οινόφιλου κοινού), και αυτό είναι πολύ ευχάριστο. Και πρέπει επίσης να αναγνωρίσω ότι οι οινοποιοί της Βόρειας Ελλάδας είναι σταθερά ανάμεσα στους πιο δραστήριους εντός και εκτός συνόρων. Από εμπειρία σας λέω ότι δεν έχω βρεθεί σε διεθνή οινική εκδήλωση στην οποία να υπάρχει Ελληνική παρουσία, και αυτή να μην αποτελείται από (τουλάχιστον) ένα Βορειο-Ελλαδίτικο οινοποιείο. .

Από την άλλη, βέβαια, πιστεύω ότι αρκετοί Έλληνες, ενώ τιμούν με την αγοραστική τους προτίμηση τα κρασιά της Βόρειας Ελλάδας, δεν γνωρίζουν απαραίτητα την ακριβή προέλευσή τους, ούτε ενδεχομένως την ιστορία, την παράδοση και τις δυνατότητες της κάθε περιοχής. Θα μου πείτε – είναι τόσο κακό αυτό; Προφανώς δεν είναι «ζήτημα ζωής και θανάτου». Εγώ, ωστόσο, πιστεύω ότι όσο περισσότερο γνωρίζουμε το κρασί (ειδικά αυτό) τόσο πιο πολύ το απολαμβάνουμε. Γι αυτό και σας προτείνω ένα διασκεδαστικό παιχνίδι γνώσης που, αντί για ζάρια, πιόνια ή (ακόμα χειρότερα) κονσόλες video games, γίνεται με μπουκάλια, ποτήρια, νόστιμο φαγητό και καλή παρέα. Το παιχνίδι λέγεται «Γνωρίστε τον αμπελώνα της Βόρειας Ελλάδας» και έχει ως εξής: .

1. Πρώτη αποστολή για κάθε παίκτη είναι η γνωριμία με το Ξινόμαυρο. Για να γίνει αυτό σωστά και να κερδίσετε όλους τους πόντους, θα πρέπει πρώτα να δοκιμάσετε Ξινόμαυρα από όλες τις ζώνες ΟΠΑΠ στις οποίες η ποικιλία αυτή «βασιλεύει», δηλαδή τη Νάουσα, το Αμύνταιο, τη Ραψάνη και τη Γουμένισσα, και να σημειώσετε ομοιότητες και διαφορές. Γιατί είναι πραγματικά άξιο θαυμασμού πώς η ίδια ποικιλία μπορεί να εκφραστεί τόσο διαφορετικά ανάλογα με την περιοχή στην οποία καλλιεργείται. Στη συνέχεια θα δοκιμάσετε το Ξινόμαυρο σε πολυποικιλιακές ετικέτες (οι πιο συνηθισμένες αφορούν σε χαρμάνια με Merlot ή/και Syrah), για να διαπιστώσετε το διαφορετικό, εμφανώς πιο «κοσμοπολίτικο» πρόσωπο που παίρνει το Ξινόμαυρο όταν συναντάει άλλες ποικιλίες που προσπαθούν να το δαμάσουν. Η περιπέτεια με το Ξινόμαυρο ολοκληρώνεται όταν θα εξετάσετε την πολυδυναμικότητά του, δηλαδή όταν θα το δείτε σε όλες τις πιθανές του εκφάνσεις, όπως σε ροζέ, αφρώδες, γλυκό, ακόμα και λευκό κρασί! .

2. Δεύτερη αποστολή στο παιχνίδι είναι η γνωριμία με τα εκλεκτά ερυθρά του Βορειο-Ελλαδίτικου αμπελώνα γενικότερα, είτε αυτά προκύπτουν από Ελληνικές, είτε από διεθνείς ποικιλίες, είτε και από χαρμάνια και των δύο ειδών. Ξεκινώντας δηλαδή από τη Λάρισα και με κατεύθυνση προς τα Βόρεια, θα δοκιμάσετε Sangiovese, Primitivo αλλά και πολύ Syrah, ενώ λίγο πιο πάνω, στο Μέτσοβο, θα δοκιμάσετε Cabernet Sauvignon από τα αμπέλια όπου πρωτοφυτεύθηκε η ποικιλία αυτή όταν ήρθε στην Ελλάδα. Συνεχίζοντας, στη Νάουσα, τη Γουμένισσα, το Αμύνταιο και τη Θεσσαλονίκη, θα δοκιμάσετε εξαιρετικά πολυποικιλιακά ερυθρά (είπαμε, τα Ξινόμαυρα θα τα έχετε ήδη δοκιμάσει από την προηγούμενη αποστολή), ενώ λίγο πιο ψηλά, στην Καβάλα και τη Δράμα θα δοκιμάσετε Ελληνικά ερυθρά της… Μπορντωλέζικης σχολής, ορισμένα από τα πιο εντυπωσιακά Ελληνικά Syrah, καθώς και την απάντηση της Βόρειας Ελλάδας στη Rioja με το Tempranillo της! Λίγο πιο νότια, στη Χαλκιδική, θα έχετε την ευκαιρία να απολαύσετε τα Αγιορείτικα ερυθρά, για τα οποία ακόμα και οι ισχυροί του Κρεμλίνου «δίνουν τα ρέστα τους»! .

3. Τρίτη αποστολή είναι η γνωριμία με τις γηγενείς ποικιλίες της Βόρειας Ελλάδας, που είναι κατά κύριο λόγο ερυθρές. Αναφέρομαι στην Νεγκόσκα, τον Τσαπουρνάκο, το Λημνιό, το Βλάχικο και το Παμίδι, όποιος όμως βρει κι άλλες (που είναι πολύ πιθανόν), παίρνει bonus points! Υπενθυμίζω ότι το Ξινόμαυρο δεν μετράει, καθώς το έχουμε ήδη «ξεκοκαλίσει» από την αρχή του παιχνιδιού….

4. Η τέταρτη αποστολή του παιχνιδιού αφορά στα λευκά κρασιά του αμπελώνα της Βόρειας Ελλάδας. Και εδώ το ενδιαφέρον είναι τεράστιο, γιατί πέρα από πολύ εκλεκτές οινοποιήσεις διεθνών ποικιλιών όπως το Chardonnay, το Sauvignon Blanc και το Semillon, θα δείτε (και θα απολαύσετε) το γνωστό μας Ασύρτικο, όταν αυτό καλλιεργείται και οινοποιείται μακριά από την πατρίδα του, τη Σαντορίνη. Έξτρα πόντοι δίνονται σε όποιους ανακαλύψουν κι άλλες γνωστές και άγνωστες λευκές ποικιλίες μέσα από τα κρασιά της Βόρειας Ελλάδας (για να σας βοηθήσω, δείτε και τη Ντεμπίνα…), και βέβαια maximum bonus points απόλαυσης περιμένουν εκείνους που θα γνωρίσουν τη μοναδική Μαλαγουζιά που ξεκίνησε από τη Χαλκιδική και τώρα μας μαγεύει όπου κι αν την συναντάμε!... .

5. Η Πέμπτη αποστολή του παιχνιδιού έχει στόχο να μας γνωρίσει τα Βορειο-Ελλαδίτικα ροζέ (όχι που θα τα άφηνα έξω από το παιχνίδι…). Εδώ τα περισσότερα κρασιά προκύπτουν από Syrah ή Ξινόμαυρο, ή χαρμάνι των δύο. Μην τεμπελιάσετε όμως, γιατί τα εξαιρετικά αυτά ροζέ θέλουν αφοσίωση, και με λίγη παραπάνω προσοχή θα ανακαλύψετε κι άλλες ποικιλίες που μας δίνουν όμορφα ροζέ σε αυτή τη γωνιά του Ελληνικού αμπελώνα, όπως είναι το Grenache Rouge και το Tempranillo. .

6. Η τελευταία αποστολή είναι για όσους έχουν ακόμα αντοχές - και αφορά στα γλυκά κρασιά και τα αποστάγματα που φτιάχνουν για εμάς οι Βορειο-Ελλαδίτες παραγωγοί. Όσοι δεν τα έχετε τιμήσει μετά από ένα πλούσιο γεύμα, δεν ξέρετε τι χάνετε. Να η ευκαιρία λοιπόν!... .

Έτσι λοιπόν παίζεται αυτό το όμορφο παιχνίδι, και όποιος φτάσει στο τέλος του θα έχει μάθει (ή μήπως να πω «θα έχει πιει») τον Βορειο-Ελλαδίτικο αμπελώνα από πρώτο χέρι. Το άλλο σας το είπα; Σε περίπτωση που αναρωτιέστε, το παιχνίδι αυτό δεν έχει έναν νικητή, αλλά πολλούς – για την ακρίβεια όλους! Χάνουν μόνο εκείνοι που δεν παίζουν, γιατί δεν θα έχουν την ευκαιρία να δοκιμάσουν ορισμένα από τα ποιοτικότερα και απολαυστικότερα Ελληνικά κρασιά….

Και κάτι τελευταίο: Ξέρετε πως μπορείτε να κάνετε αυτό το παιχνίδι ακόμα πιο απολαυστικό; Αν αντί να το παίξετε στο σπίτι σας, μπείτε στο αυτοκίνητο και γνωρίσετε τον αμπελώνα της Βόρειας Ελλάδας από κοντά. Συμβουλευτείτε άφοβα τους Δρόμους του Κρασιού της Βόρειας Ελλάδας όπως τους έχει περιχαράξει η Ένωση των Οινοποιών της περιοχής (ΕΝΟΑΒΕ) και σας υπόσχομαι ότι θα ζήσετε απολαυστικές οινο-τουριστικές εμπειρίες! .



Θόδωρος Λέλεκας