Διακοπές και κρασί: Απλά μαθηματικά.... Από τον Γ. Μιχαήλο


Δεν θέλω να είμαι ο ‘ξενέρωτος’ της υπόθεσης, ειδικά αυτή την περίοδο που οι περισσότεροι ήδη προσπαθείτε να χαλαρώσετε στις διακοπές σας ή ετοιμάζεστε να το κάνετε εντός των ημερών. Θεωρώ ωστόσο ότι πέρα από το να σας προτείνω κρασιά, να συζητάω τα αρώματα τους ή να προτείνω επιτυχημένους συνδυασμούς τους με το φαγητό, μέσα στις αδιαμφισβήτητες ‘υποχρεώσεις’ μου είναι να σας παροτρύνω και προς την κατεύθυνση της υπεύθυνης κατανάλωσης αλκοόλ. Η αλήθεια μάλιστα είναι πως ακριβώς αυτή τη χαλαρή σας διάθεση θέλω να προλάβω και το γεγονός ότι στις διακοπές οι τόνοι ανεβαίνουν, οι αντιστάσεις πέφτουν και το αλκοόλ ‘ρέει’ άφθονο…

Παιδιά δεν έχω ακόμα, αλλά δεν ξέρω πόσο άνετα θα μπορούσα να κοιμηθώ με την ιδέα ότι ο γιος μου, θα ξύπναγε το πρωί στις διακοπές του και αντί για το παραδοσιακό του γάλα, θα ‘κατέβαζε’ κάνα δυο μπύρες για να ‘στανιάρει’, ενώ στην παραλία θα παράγγελνε μαζί με τους φίλους τους μία σαμπανιέρα με πάγο και ένα μπουκάλι τεκίλα για να ξεδιψάνε μετά από κάθε βουτιά (να κερνάνε και τις όμορφες υπάρξεις) και φυσικά το βράδυ στα μπαράκια, αμέτρητα σφηνάκια θα συνέχιζαν το ‘παιχνίδι’ που ξεκίνησε στην παραλία… Αν σε ένα τέτοιο πιθανό σενάριο η μόνη σας απορία θα ήταν αν τελικά κατάφερε μαζί με τους φίλους του να ‘ρίξουν’ τις ‘αιθέριες’ υπάρξεις, μάλλον το AIM (Alcohol In Moderation) είναι κάτι το οποίο σας έχει ξεφύγει… Καλού κακού δεν κάνετε καμιά εξέταση για το συκώτι σας; …

‘Έλα μωρέ διακοπές είναι’ θα μου πείτε και ‘όλοι έχουν δικαίωμα στην κραιπάλη’. Να με συμπαθάτε αλλά δεν μπορώ να συμφωνήσω μαζί σας. Από την άλλη θεωρώ ότι όλοι οι άνθρωποι χρειάζεται να είναι ενημερωμένοι γύρω από την κατανάλωση αλκοόλης, ώστε στη συνέχεια να πάρουν απόφαση γύρω από το τι και πόσο θα πιουν. Αν τώρα παρά το γεγονός ότι θα γνώριζαν τις συνέπειες από την αλόγιστη κατανάλωση, εξακολουθούν να θέλουν να γίνουν ‘φέσι’ και να κυκλοφορούν γυμνοί στο Φαληράκι, όπως κάνουν οι Άγγλοι τουρίστες χρόνια τώρα, τότε αυτό είναι πραγματικά επιλογή τους (μιλάμε πάντα για ενήλικες). Βέβαια έτσι για την ιστορία πρέπει να ξέρετε ότι οι ασθένειες που σχετίζονται με την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλης στοιχίζουν στο Ηνωμένο Βασίλειο πάνω από 1.7 δισεκατομμύρια λίρες το χρόνο, με τους Άγγλους και τους Ιρλανδούς να έχουν τα πρωτεία σε παγκόσμιο επίπεδο στην ευκαιριακά άμετρη κατανάλωση αλκοόλης (binge drinking). Και για να γίνω πιο ξεκάθαρος εννοώ τη φάση στην οποία ενώ όλη τη βδομάδα ο Άγγλος μπορεί να είναι σπίτι-δουλειά, δουλειά-σπίτι, το Σαββατοκύριακο συνήθως είναι ικανός να πάρει αμπάριζα ότι κασόνι μπύρας βρεθεί μπροστά του. …

Υπάρχουν πολλοί μύθοι γύρω από το αλκοόλ και την υγεία μας. Π.χ. ακούω πολλούς ανθρώπους να λένε ότι το αλκοόλ δεν τους ‘πιάνει’ και νιώθουν μια χαρά όσο και αν πιουν, ή ότι μπορούν να οδηγήσουν με ασφάλεια μετά από δύο-τρία ποτά ή ότι η ταυτόχρονη κατανάλωση τροφής ελαχιστοποιεί την επίδραση της αλκοόλης στον οργανισμό μας…. Να είστε σίγουροι ότι αν σκοπεύετε να καταναλώσετε μία ολόκληρη φιάλη κρασί, η συγκέντρωση της αλκοόλης στο αίμα δεν μειώνεται ακόμα και αν φάτε, ως άλλος Οβελίξ, ένα ολόκληρο αγριογούρουνο παρέα. Και πέρα από τις άμεσες πολύ επιβλαβείς επιπτώσεις (επικίνδυνες συμπεριφορές, οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, σεξ χωρίς προφυλάξεις κ.α.), μακροπρόθεσμα μιλάμε για καταστροφικές συνέπειες από την εξάρτηση (κύρωση του ήπατος, συγκεκριμένοι τύποι καρκίνου, δυσκολίες στο εργασιακό και οικογενειακό περιβάλλον, έλκη και πολλά άλλα). …

Υπάρχουν τα ‘πρότυπα’ ποτά ή αλλιώς ‘units’ τα οποία μας δίνουν μία ιδέα για το πόσο αλκοόλ μπορούμε να καταναλώσουμε σε ημερήσια βάση, χωρίς αυτό να έχει αρνητική επίδραση στην υγεία μας. Για τους άνδρες η μέγιστη ποσότητα είναι 3-4 units την ημέρα, ενώ στις γυναίκες η ποσότητα μειώνεται στα 2-3 maximum units στο ίδιο διάστημα. Αν χαρήκατε στην ιδέα ότι το unit είναι αντίστοιχο ενός ποτού, άρα 3-4 ποτά την ημέρα για τους άνδρες είναι μία χαρά, δυστυχώς θα σας το χαλάσω… Το 1 unit ισούται με 10-12ml καθαρής αλκοόλης, ανάλογα με τη χώρα στην οποία αναφερόμαστε, μιας που δεν υπάρχει ομοφωνία σε παγκόσμιο επίπεδο σχετικά με τον ορισμό του ‘unit’. Ας υποθέσουμε λοιπόν ότι ένα unit=10 ml και έρχεστε στο εστιατόριο μου θέλοντας να πιείτε μόνο ένα ποτήρι κρασί, έστω Syrah Αβαντίς(14% αλκοόλ κατ’ όγκο), το οποίο όμως εγώ σας παρέχω σε δύο διαφορετικές ποσότητες των 75 και 150ml. Για να υπολογίσετε τα unit στο ποτήρι των 150ml που πιθανότατα θα επιλέξετε δεν χρειάζεται παρά να κάνετε μία απλή μέθοδο των τριών όπως τη μαθαίναμε στο δημοτικό. …

Το 14% κατ’ όγκο αλκοόλ του κτήματος Αβαντίς σημαίνει ότι: …

Στα 100ml κρασιού …. τα 14ml θα είναι καθαρή αλκοόλη…

Στα 150 ml κρασιού που θα σερβιριστούν στο ποτήρι μας…. x ml καθαρής αλκοόλης; …

x=21ml καθαρής αλκοόλης και επειδή 1 unit=10 ml αλκοόλης το ποτήρι στο σύνολο του θα περιέχει 2.1 ‘unit’ …

Άρα 150ml κρασιού 14% abv ισούται με 2.1 unit …

Έτσι λοιπόν γίνεται ξεκάθαρο ότι με ένα ποτήρι 150ml κρασιού 14% σε αλκοόλ οι γυναίκες βρίσκονται μέσα στο ημερήσιο όριο της συνετούς κατανάλωσης… Οι άντρες έχουν περιθώριο ακόμα, αλλά με άλλο ένα ποτήρι των 150ml φτάνουν στα 4.2 ‘unit’ που σημαίνει ότι έχουν υπερβεί το περιθώριο των 3-4 το πολύ ‘units’ την ημέρα… Φυσικά για ένα πιο ελαφρύ κρασί με 12% αλκοόλ τα περιθώρια θα αυξάνονταν λίγο ακόμα. Καταλαβαίνετε ότι για αλκοόλουχα όπως η βότκα ή το ουίσκι με 40% abv οι ποσότητες είναι πολύ μικρότερες. …

Όσοι έχετε μείνει με ανοιχτό το στόμα και νομίζετε ότι υπερβάλλω, πρέπει να ξέρετε ότι αυτές είναι οι κατευθυντήριες γραμμές που δίνουν οι κυβερνήσεις και οι παγκόσμιοι οργανισμοί υγείας σε σχέση με την μετριοπαθή κατανάλωση αλκοόλης. Αν είστε πολύ μακριά από το παράδειγμα που σας ανέφερα, τότε πιθανών να είναι ώρα να επαναπροσδιορίσετε τα πράγματα. …

Όσο παράλογο και αν σας φαίνεται ένα site όπως το House of Wine το οποίο εμπορεύεται αλκοόλ, να καταπιάνεται με το ζήτημα των αρνητικών επιδράσεων της υπέρμετρης κατανάλωσης, νομίζω ότι είναι ώρα όλοι όσοι ασχολούμαστε με το κρασί να αναλάβουμε το ρόλο μας σε σχέση με την υπεύθυνη κατανάλωση. Έτσι και αλλιώς η χαρά δεν είναι στο να καταναλώνει κάποιος αλόγιστα, αλλά να καταναλώνει για απόλαυση. Απόλαυση που δεν κερδίζεις για παράδειγμα μέσα από τεράστιους όγκους ‘χύμα’, αδιάφορου κρασιού, αλλά μπορείς να αντιληφθείς έστω και μέσα από ένα μόνο ποτήρι υψηλής ποιότητας εμφιαλωμένου οίνου. …

Εντάξει δεν λέω να πιάσετε τα κομπιουτεράκια φέτος το καλοκαίρι και πριν κάθε παραγγελία σας να υπολογίζεται units αλκοόλης και αν μπορείτε να πιείτε μισό ποτήρι κρασί ακόμα ή όχι. Απλά έχετε στο μυαλό σας ότι το τρίτο-τέταρτο ποτήρι βότκα μέσα σε μία ώρα στο μπαρ, παρέα με καμιά δεκαριά σφηνάκια ούτε πιο όμορφους θα σας κάνουν, ούτε πιο χαλαρούς, ούτε πιο μάγκες… Το πιθανότερο είναι να σας χαρίσουν ένα τρελό hang-over την επόμενη μέρα και στην καλύτερη περίπτωση την συμπάθεια-λύπηση της αιθέριας ύπαρξης την οποία ‘ζαχαρώνατε’ όλο το βράδυ. …

Καλές διακοπές



Γρηγόρης Μιχαήλος
Γρηγόρης Μιχαήλος AIWS
(Associate Member in the Institute of Wines & Spirits)
Wine Educator & Consultant