Ανακαλύπτοντας την ‘οινική’ Κεφαλονιά
Από την Μαριάννα Μακρύγιαννη AIWS

Αφού το Καλοκαίρι έχει μπει για τα καλά, ένα ταξίδι στο Ιόνιο και συγκεκριμένα στην Κεφαλονιά, επιβάλλεται έστω και νοερά! Είναι άλλωστε το έκτο σε έκταση Ελληνικό νησί και το πιο σημαντικό των Ιονίων νήσων, από οινικής πλευράς (ποσοτικά και ποιοτικά) αν και η Ζάκυνθος μπαίνει και αυτή δυναμικά στον χάρτη.

Ο μύθος θέλει το πρώτο αμπέλι να φυτεύεται από τον Κέφαλο, τον υιό του Ερμή και της Έρσης. Ο αμπελώνας τώρα μετρά περισσότερα από 12.000 στρέμματα και η συντριπτική πλειοψηφία καλύπτεται από γηγενείς ποικιλίες. Η Κεφαλονιά διαθέτει τρεις διαφορετικές ζώνες ΠΟΠ (Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης), μια για λευκά ξηρά κρασιά, μια για λευκά γλυκά και μια για ερυθρά γλυκά. H πιο σημαντική ΠΓΕ (Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη) είναι η ΠΓΕ Πλαγιές Αίνου, όπου κατατάσσονται σχεδόν όλα τα υπόλοιπα κρασιά του νησιού.

Η πιο σπουδαία λευκή ποικιλία της Κεφαλονιάς είναι η Ρομπόλα που δίνει τα λευκά ξηρά κρασιά ΠΟΠ Ρομπόλα Κεφαλληνίας. Η ζώνη της Ρομπόλας εκτείνεται στο νότιο τμήμα του νησιού, στην περιοχή Βαλσαμάτα, στους πρόποδες του Αίνου, του οποίου οι πλαγιές ξεπερνούν τα 1600 μέτρα. Τα εδάφη είναι φτωχά και οι αποδόσεις πολύ μικρές, ενώ μεγάλο μέρος των αμπελώνων καλύπτεται από ένα είδος πέτρας. Γι αυτό και τα κρασιά της Κεφαλονιάς καλούνταν Vino di Sasso, δηλαδή κρασί της Πέτρας. Οι καλύτερες Ρομπόλες όπως αυτές του οινοποιείου Gentilini (Ρομπόλα Cellar Selection, Gentilini Ρομπόλα), εμφανίζουν αρώματα εσπεριδοειδών που συμπληρώνονται από αρώματα μήλου, αχλαδιού και ορυκτών. Έχουν υψηλή οξύτητα, μέτριο σώμα και φρεσκάδα ενώ μπορούν να ωριμάσουν για 3 με 4 χρόνια από τον τρύγο. Τα καλύτερα κρασιά έρχονται από αμπελώνες σε υψόμετρο άνω των 300 μέτρων, ενώ συχνά αναμιγνύονται κρασιά από αμπελώνες διαφορετικού υψομέτρου.

Το Μοσχάτο Άσπρο υπάρχει και στην Κεφαλονιά και δίνει τα λευκά γλυκά κρασιά ΠΟΠ Μοσχάτος Κεφαλληνίας αλλά και κάποια ξηρά μονοποικιλιακά κρασιά. Μόνο τα γλυκά κρασιά μπορούν να φέρουν την ένδειξη ΠΟΠ, τα οποία παράγονται με ενίσχυση με αλκοόλη (ενισχυμένα) ή με λιάσιμο των σταφυλιών. Όπως όλα τα γλυκά κρασιά από αυτή την ποικιλία, είναι ευχάριστα με αρώματα και γεύσεις γλυκών φρούτων και λουλουδιών. Εκτός από τα γλυκά συναντάμε λίγα μονοποικιλιακά κρασιά αλλά και χαρμάνια.

Το Βοστυλίδι ή Γουστολίδι (Novita) ή Αυγουστολίδι (το στολίδι του Αυγούστου) είναι λευκή ποικιλία που ωριμάζει μέσα στον Αύγουστο και συναντάται σε όλα τα νησιά του Ιονίου. Τα κρασιά έχουν υψηλό αλκοόλ, μέτρια οξύτητα, αρώματα ροδάκινου και πολλές φορές κάποιες τανίνες, παρόλο που είναι λευκή ποικιλία. Παραδοσιακά οι αγρότες έπιναν Γουστολίδι για να 'τονωθούν' και να αντέξουν την σκληρή χειρωνακτική εργασία. Συνήθως αναμιγνύεται με άλλες ποικιλίες, αν και έχουν αρχίσει να δημιουργούνται ενδιαφέροντα μονοποικιλιακά κρασιά στην Κεφαλονιά.

Η λευκή ποικιλία Ζακυνθινό όπως προδίδει και το όνομα, πιστεύετε ότι προέρχεται από την Ζάκυνθο. Οφείλει την ύπαρξη της στην Κεφαλονιά στον Γιαννηκώστα Μεταξά, ο οποίος πίστεψε στην ποικιλία και διατήρησε την μεγαλύτερη έκταση του νησιού με αυτή. Τα κρασιά εμφανίζουν μέτριας έντασης αρώματα, που θυμίζουν εσπεριδοειδή, ροδάκινο και λουλούδια και μέτρια οξύτητα, ενώ οι δυνατότητες της ακόμα εξερευνώνται.

Το Τσαούσι είναι και αυτή τοπική λευκή ποικιλία, την οποία συνήθως συναντάμε σε ανάμιξη με άλλες ποικιλίες (Gentilini Notes white). Τα αρώματα της είναι γλυκά και θυμίζουν, πεπόνι, μέλι και πυρυνόκαρπα φρούτα ενώ η οξύτητα κυμαίνετε σε μέτρια επίπεδα. Τελειώνοντας με τις λευκές ποικιλίες, η Μοσχατέλα, αν και το όνομα της θυμίζει Μοσχάτο, δεν ανήκει στην οικογένεια των Μοσχάτων και χρησιμοποιείται σε χαρμάνια με άλλες ποικιλίες.

Η πιο σημαντική ερυθρή ποικιλία του νησιού είναι η Μαυροδάφνη (συχνά καλείται και Θηνιάτικο), η οποία χρησιμοποιείται για τα γλυκά κρασιά ΠΟΠ Μαυροδάφνη Πατρών που μπορεί να είναι ενισχυμένα ή από λιαστά σταφύλια. Το μεγαλύτερο μέρος της ζώνης περιλαμβάνει περιοχές στο δυτικό τμήμα, στην χερσόνησο της Παλικής. Τα κρασιά είναι συνήθως πλούσια, με ώριμα αρώματα σκούρων φρούτων, αποξηραμένων βοτάνων, μελιού, καφέ και ξηρών καρπών. Εκτός από τα γλυκά κρασιά, παράγονται και εξαιρετικά ξηρά κρασιά από Μαυροδάφνη (Gentilini Eclipse) από αμπελώνες σε όλο το νησί, με βαθύ χρώμα, πλούσιο σώμα, αρώματα μαύρων φρούτων και βοτάνων και δυνατότητα να παλαιώσουν. Για την ακρίβεια το μεγαλύτερο μέρος των αμπελώνων με Μαυροδάφνη χρησιμοποιείται για ξηρά κρασιά. Μπορεί να αναμιχθεί και με άλλες ποικιλίες (Gentilini Red), όμως συνήθως κυριαρχεί στα χαρμάνια. Χρησιμοποιείται και στα ροζέ κρασιά που παράγονται.

Άλλες ερυθρές τοπικές ποικιλίες που μπορούμε να βρούμε στο νησί είναι το Θειακό και το Αρακλινό που συνήθως αναμιγνύονται με την Μαυροδάφνη. Η Κεφαλονιά είναι από τις περιοχές που σπάνια θα βρούμε κρασιά από διεθνείς ποικιλίες. Από τις λευκές συναντάμε το Sauvignon Blanc, σε φυτεύσεις που συνεχώς μειώνονται ενώ από τις κόκκινες απαντάται το Syrah (Gentilini Syrah, Gentilini Syrah S).

Το νησί διαθέτει 8 οινοποιεία εκ το οποίων τα 6 είναι επισκέψιμα. Στους πρόποδες του Αίνου, στην κοιλάδα των Ομαλών, πολύ κοντά στον Ιερό Ναό Αγίου Γερασίμου βρίσκεται ο Συνεταιρισμός της Ρομπόλας, ο οποίος διαχειρίζεται περισσότερο από το 75% της παραγωγής του νησιού. Μόλις 4 χιλιόμετρα μακριά από το Αργοστόλι, στις Μηνιές βρίσκεται το οινοποιείο Gentilini όπου σίγουρα αξίζει μία ξενάγηση με οδηγό τον Πέτρο Μαρκαντονάτο. Στα Θηράμονα στο νότιοανατολικό τμήμα του νησιού βρίσκεται το Οινοποιείο Μελισσινός με πολλές ενδιαφέρουσες προτάσεις. Τα υπόλοιπα τρία οινοποιεία βρίσκονται στην περιοχή του Ληξουρίου. Το Οινοποιείο Σκλάβος-Ζησιμάτος που ακολουθεί τις αρχές της βιοδυναμικής καλλιέργειας, το Κτήμα Φοίβου που πρόσφατα παρήγαγε ξηρή Μαυροδάφνη σε αμφορείς αλλά και το νεοσύστατο Κτήμα Χαριτάτου με ένα πανέμορφο αγρόκτημα.



Στην υγειά σας!


Μαριάννα Μακρύγιαννη AIWS