Ο ‘ερυθρός’ θησαυρός της Σαντορίνης
Από την Μαριάννα Μακρύγιαννη AIWS

Μπορεί το Ξινόμαυρο και το Αγιωργίτικο να έχουν καθιερωθεί ως οι δύο σημαντικότερες ερυθρές Ελληνικές ποικιλίες, τόσο στην Ελληνική αγορά όσο και στο εξωτερικό, όμως ο ‘ερυθρός’ πλούτος της Ελληνικής Γης δεν εξαντλείται σε αυτές μόνο. Οι Έλληνες παραγωγοί πειραματίζονται, επενδύουν (και είμαστε σίγουροι ότι θα συνεχίσουν να το κάνουν παρά τις δυσκολίες που θα δημιουργήσει ο νέος φόρος) και αναβιώνουν γηγενείς ποικιλίες που μέχρι πριν λίγα χρόνια κινδύνευαν με εξαφάνιση. Είναι βέβαιο ότι ποικιλίες όπως η Λημνιώνα, το Μούχταρο, ο Αυγουστιάτης, το Φωκιανό, το Μαύρο Καλαβρυτινό, ο Αυγουστιάτης, το Βερτζαμί, το Βλάχικο, το Βραδυανό και πολλές άλλες, θα μας απασχολήσουν πολύ στο μέλλον και θα δώσουν μεγάλα κρασιά.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα ποικιλίας που αναβίωσε πρόσφατα είναι το Μαυροτράγανο, που προέρχεται από την Σαντορίνη. Λόγω της ανάπτυξης του τουρισμού στο νησί, τα περισσότερα αμπέλια καταστράφηκαν, έτσι 20 χρόνια πριν δεν υπήρχε ούτε ένα εμφιαλωμένο κρασί από αυτή την ποικιλία. Το σκηνικό όμως έχει αλλάξει και σήμερα ‘πατάει καλά στα πόδια της’, με σχεδόν όλους τους παραγωγούς να έχουν αναγνωρίσει τις δυνατότητες της, να καλλιεργούν και να οινοποιούν την ποικιλία, που έρχεται να αποδείξει ότι αυτός ο χαρισματικός τόπος μπορεί να δώσει και εξαιρετικά ερυθρά κρασιά που θα πάνε τον μύθο της Σαντορίνης ακόμα παραπέρα! Το ποσοστό, βέβαια, που καταλαμβάνει στον Σαντορινιό αμπελώνα, παραμένει πολύ μικρό σε σχέση με το Ασύρτικο.

Τα κλίματα της ποικιλίας βρίσκονταν διάσπαρτα στους αμπελώνες της Σαντορίνης και χρησιμοποιούσαν τα σταφύλια για την παραγωγή γλυκών κρασιών ή κάποιων ερυθρών σε ανάμιξη με άλλες ερυθρές ποικιλίες. Τώρα πια, οι νέες φυτεύσεις που πραγματοποιούνται, είναι κυρίως σε γραμμικά συστήματα (ψηλά) και όχι στις παραδοσιακές ‘αμπελιές’. Για παράδειγμα, στο Κτήμα Σιγάλα έχουν φυτευτεί 100 στρέμματα Μαυροτράγανο με τα ‘όρθια’ (τα αιρετικά όπως τα αποκαλούσαν στο νησί), ενώ το ποσοστό των υπόλοιπων φυτών, με παραδοσιακό κλάδεμα μέσα στον αμπελώνα, υπολογίζεται ότι δεν ξεπερνάει το 0,5 %, δηλαδή μόλις 15 αμπελιές στα 10 στρέμματα.

Το 1998 ήρθαν τα πρώτα εμφιαλωμένα κρασιά από το Κτήμα Σιγάλα (Μαυροτράγανο Σιγάλα) και τον Χαρίδημο Χατζηδάκη (Μαυροτράγανο Χατζηδάκη). Σήμερα παράγονται και άλλα εξαιρετικά κρασιά όπως το Κτήμα Αργυρού Μαυροτράγανο και το Κτήμα Γαβαλά Μαυροτράγανο, το οποίο θα το βρείτε μόνο στο House of Wine.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το Μαυροτράγανο είναι προστατευόμενη ποικιλία του ‘slow food’, κάτι σαν οχυρό γεύσης δηλαδή.

Σαν σταφύλι ωριμάζει στο τέλος Αυγούστου ενώ είναι πλούσιο σε αρωματικό δυναμικό αλλά και σε φαινολικά συστατικά. Παίρνει το όνομα του από τις μαύρες και τραγανές ρώγες που διαθέτει. Το χρώμα των κρασιών είναι συνήθως βαθύ, ενώ τα αρώματα του είναι έντονα, πολύπλοκα και θυμίζουν μαύρα φρούτα, σοκολάτα, καφέ, βότανα και γη. Στο στόμα είναι πλούσιο και πληθωρικό, με αρκετές τανίνες και πολύ ευχάριστη γεύση.

Αν και ακόμα εξερευνώνται οι δυνατότητες της ποικιλίας, δοκιμάζοντας κάποια παλαιωμένα κρασιά, όπως το Μαυροτράγανο Σιγάλα και λαμβάνοντας υπόψη την στιβαρή δομή του, είναι βέβαιο ότι έχει την δυνατότητα να παλαιώσει για αρκετά χρόνια.

Εκτός από την Σαντορίνη, το Μαυροτράγανο καλλιεργείται και στα υπόλοιπα νησιά των Κυκλάδων, με την Τήνο να δίνει πολύ καλά δείγματα (Τ-ΟΙΝΟΣ Μαυροτράγανο Clos Stegasta 2010) ενώ αρκετοί παραγωγοί πειραματίζονται με αυτή την ποικιλία και στην Ηπειρωτική Ελλάδα. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Βαγγέλης Γεροβασιλείου ήταν ο πρώτος που πήρε κλίματα από την Σαντορίνη και τα φύτεψε στην Επανομή (Κτήμα Γεροβασιλείου Άβατον).

Αν και οι περισσότεροι παραγωγοί δίνουν έμφαση στα μονοποικιλιακά ερυθρά κρασιά από Μαυροτράγανο, συναντάμε και κάποια χαρμάνια (Τ-ΟΙΝΟΣ Blend Αυγουστιάτης – Μαυροτράγανο), με συνηθέστερο, αυτό με την Μανδηλαριά, μία ακόμη αιγαιοπελαγίτικη ποικιλία (Atlantis – Ερυθρός, Σιγάλας Μαυροτράγανο Μανδηλαριά).

Λόγω της περιορισμένης παραγωγής, της δυσκολίας στην αμπελοκαλλιέργεια αλλά και φυσικά λόγω της υψηλής ποιότητας, τα κρασιά από Μαυροτράγανο έχουν σχετικά υψηλές τιμές, αλλά αξίζει να τα δοκιμάσετε.


Στην υγειά σας!



Μαριάννα Μακρύγιαννη AIWS