Καλοκαίρι με τρύγο και πρώιμες ποικιλίες
Από την Μαριάννα Μακρύγιαννη AIWS

Όλοι γνωρίζουμε ότι η εποχή που έχει ταυτιστεί με τον τρύγο είναι το Φθινόπωρο, και ο μήνας που πραγματοποιούνται οι περισσότερες συγκομιδές είναι ο Σεπτέμβρης. Μιλάμε πάντα για το βόρειο ημισφαίριο, γιατί στο νότιο ο τρύγος μπορεί να ξεκινάει τον Φεβρουάριο και να τελειώνει τον Απρίλιο.

Δεν είναι λίγες οι ποικιλίες αλλά και οι περιοχές σε όλη την Ευρώπη, που ακόμα και στις ‘φυσιολογικές’ χρονιές, ο τρύγος γίνεται μέχρι τα τέλη του Οκτώβρη. Στην Ελλάδα όμως, όπου το κλίμα είναι Μεσογειακό και πιο θερμό από άλλες Ευρωπαϊκές χώρες (κυρίως τις κεντρικές), σπάνια ο τρύγος είναι τόσο όψιμος ώστε να κρατήσει μετά τις 20 Οκτωβρίου. Αντίθετα, λόγω του κλίματος, ο τρύγος για ορισμένες περιοχές και ποικιλίες ξεκινάει νωρίτερα από τον Σεπτέμβρη, μέσα στον Αύγουστο.

Εμείς σε αυτό το κείμενο θα μιλήσουμε για πρώιμες ‘καταστάσεις’, για ποικιλίες που ωριμάζουν νωρίς και για περιοχές που ο τρύγος πραγματοποιείται κυρίως μέσα στο καλοκαίρι. Περιοχές που αν θα πάμε εκεί για τις καλοκαιρινές διακοπές, θα πετύχουμε και τρύγο.

Πρώιμες λέμε τις ποικιλίες που ωριμάζουν νωρίς και όψιμες αυτές που ωριμάζουν αργά. Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε και για όψιμες ή πρώιμες περιοχές ή γενικότερα όψιμες χρονιές ή πρώιμες. Σίγουρα το πότε ωριμάζουν τα σταφύλια εξαρτάται όχι μόνο από την ποικιλία αλλά και από την περιοχή, το κλίμα και το έδαφος. Στην ίδια περιοχή με το ίδιο κλίμα, ακόμα και αμπελώνες που απέχουν μόλις λίγα μέτρα, αν περιέχουν διαφορετικές ποικιλίες θα ωριμάσουν σε διαφορετικούς χρόνους. Για παράδειγμα ο τρύγος στο Κτήμα Σκούρα ξεκινάει με Chardonnay (Αρμύρα Σκούρα) αρχές Αυγούστου, ενώ το Αγιωργίτικο (Αγιωργίτικο Σκούρα), που είναι φυτεμένο δίπλα στο Chardonnay, ωριμάζει μέσα Σεπτέμβρη.

Η ίδια ποικιλία δεν θα ωριμάσει στον ίδιο χρόνο αν είναι φυτεμένη σε νησί του Αιγαίου, με την ίδια ποικιλία στην Κεντρική ή την Βόρεια Ελλάδα. Για παράδειγμα στο Κτήμα Αργυρού στην Σαντορίνη το 2015 είχαν αρχίσει να συλλέγουν Ασύρτικο (Ασύρτικο Αργυρού) το πρώτο δεκαήμερο του Αυγούστου, ενώ στο Κτήμα Βρυνιώτη στην Βόρεια Εύβοια ο τρύγος του Ασύρτικου (Ασύρτικο Sur Lie) έγινε ένα μήνα αργότερα, στις 10 Σεπτέμβρη.

Αν και οι παράγοντες που επηρεάζουν την ωρίμαση των σταφυλιών είναι πολλοί, θα μπορούσαμε να πούμε ότι στις περιοχές με πιο ζεστό κλίμα, ο τρύγος στο σύνολο του γίνεται νωρίτερα από τις πιο ψυχρές, καθώς τα σταφύλια ωριμάζουν νωρίτερα.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα που ο τρύγος ξεκινάει νωρίς, μέσα στον Αύγουστο είναι η Σαντορίνη. Ξεκινάει στις αρχές του μήνα και έχει ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του στο μεγαλύτερο ποσοστό του αμπελώνα. Στο Κτήμα Σιγάλα, ο τρύγος αρχίζει συνήθως με το Αθήρι στο πρώτο δεκαήμερο του Αυγούστου, συνεχίζει με το Ασύρτικο (Σαντορίνη Σιγάλα, Σαντορίνη Βαρέλι Σιγάλα), μετά το Αηδάνι (Σιγάλας Αηδάνι), με τα σταφύλια του Μαυροτράγανου (Σιγάλας Μαυροτράγανο) να μένουν τελευταία και να συλλέγονται το αργότερο μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Σεπτέμβρη. Εκεί κοντά με το Μαυροτάγανο συλλέγεται και το Ασύρτικο που προορίζεται για το Νυχτέρι (Νυχτέρι Σιγάλα) που για το στιλ αυτού του κρασιού ‘απαιτούνται’ πολύ ώριμα σταφύλια. To Αηδάνι που τρυγιέται προς το τέλος Αυγούστου, θεωρείται όψιμη ποικιλία για το νησί.

Στην Κρήτη ο τρύγος ξεκινάει με το Λιάτικο, μία ερυθρή γηγενής ποικιλία που είναι ίσως η πιο πρώιμη ποικιλία της χώρας. Πιστεύεται ότι παίρνει το όνομα του από τον Ιούλιο (Ιουλιάτικο) καθώς μπορεί να ωριμάσει και στα τέλη αυτού του μήνα. Πρόκειται για μία ιδιαίτερη ποικιλία, που παράγει κρασιά απαλού χρώματος, με υψηλό επίπεδο αλκοόλης και πολύ μαλακές τανίνες. Δίνει τόσο ξηρά (Δουλουφάκης Δάφνιος ερυθρός) όσο και γλυκά κρασιά (Ιουλιάτικο Μπουτάρη). Και στην Κρήτη το μεγαλύτερο ποσοστό των σταφυλιών τρυγώνται μέσα στον Αύγουστο, ενώ το υπόλοιπο ποσοστό που αφορά κυρίως αμπελώνες σε υψηλότερα υψόμετρα, ωριμάζουν μέχρι τα μέσα του Σεπτέμβρη.

Στα Ιόνια νησιά έχουν το Γουστολίδι (Novita) ή Αυγουστολίδι, το στολίδι του Αυγούστου δηλαδή. Τα κρασιά εμφανίζουν υψηλό αλκοόλ, μέτρια οξύτητα και αρώματα πυρηνόκαρπων φρούτων.

Στην Ηπειρωτική Ελλάδα, πρώιμες ποικιλίες είναι το Chardonnay που ωριμάζει μέχρι τα μέσα Αυγούστου στην Πελοπόννησο και προς το τέλος του μήνα στην Βόρεια Ελλάδα (Chardonnay Γεροβασιλείου). Στην Πελοπόννησο ωριμάζει μέσα στον Αύγουστο και το Viognier (Viognier Παλυβού). Πρώιμη ποικιλία είναι και το Sauvignon Blanc στην Ελλάδα. Στο Κτήμα Αβαντίς ‘μαζέυουν’ το Sauvignon (Αβαντίς Sauvignon Blanc) αρχές Αυγούστου ενώ στο Κτήμα Άλφα (Κτήμα Alpha Sauvignon) συνήθως τέλος Αυγούστου με αρχές Σεπτεμβρίου.

Από τις ερυθρές διεθνείς ποικιλίες, πρώτο ωριμάζει το Merlot, συνήθως το τελευταίο δεκαήμερο του Αυγούστου στην Πελοπόννησο και την Κεντρική Ελλάδα και στις αρχές Σεπτέμβρη στην Βόρεια Ελλάδα.

Αν και είναι πολύ νωρίς, ο φετινός τρύγος με τα δεδομένα που υπάρχουν ως τώρα, φαίνεται να έρχεται λίγο νωρίτερα, να είναι πρώιμος δηλαδή.


Στην υγειά σας!


Μαριάννα Μακρύγιαννη AIWS