Chardonnay Όλου του Κόσμου Ενωθείτε!
Από τον Θ. Λέλεκα 


Είναι μία από τις πιο διάσημες λευκές οινοποιήσιμες ποκιλίες. Μπορεί να είναι Γαλλικής καταγωγής, και συγκεκριμένα να κατάγεται από τη Βουργουνδία, ωστόσο τη συναντάμε ουσιαστικά όπου υπάρχει αμπελοοινική δραστηριότητα. Μάλιστα οι μεγαλύτερες εκτάσεις αμπελώνων φυτεμένων με Chardonnay δεν βρίσκονται στη Γαλλία, αλλά στις ΗΠΑ (California, Oregon και Washington).

Αυτό που είναι πραγματικά ενδιαφέρον με το Chardonnay είναι οι πολλές και διαφορετικές εκφράσεις τυπικότητας που μπορεί να πάρει - ξεκινώντας από τα αυστηρά και «κοφτερά» λευκά της Βουργουνδίας, και ειδικά τα κρασιά του Chablis, και καταλήγοντας στα πιο ζεστά και γεμάτα λευκά των χωρών του νέου κόσμου, όπως της Αυστραλίας, της Νότιας Αφρικής και της Νέας Ζηλανδίας. Δεν ξεχνάμε βέβαια ότι το Chardonnay είναι και μία από τις βασικές ποικιλίες που συμμετέχουν στο χαρμάνι της Σαμπάνιας – για την ακρίβεια είναι η μόνη λευκή ποικιλία του χαρμανιού. Έτσι, όταν ένας οινοποιός στην Καμπανία θέλει να φτιάξει μία Σαμπάνια με νεύρο, σπιρτάδα, φρεσκάδα και όμορφα λεμονάτα αρώματα, αναζητά μία 100% λευκή προσέγγιση, δημιουργώντας μία Σαμπάνια «Blanc de Blancs» η οποία αποτελείται σχεδόν εξ ολοκλήρου από κρασί της ποικιλίας Chardonnay.

Ένας από τους λόγους που κάνουν το Chardonnay τόσο δημοφιλές και διαδεδομένο σε όλο τον κόσμο, είναι και η ευκολία με την οποία «δένει» με το δρύινο βαρέλι. Είναι ίσως η πιο δεκτική λευκή ποικιλία στην επίδραση του βαρελιού, γι αυτό και οι περισσότερες ετικέτες βαρελάτου λευκού που κυκλοφορούν διεθνώς προέρχονται από αυτή την ποικιλία. Όταν υποστεί ωρίμανση στο βαρέλι, το Chardonnay αποκτάει έναν πολύ διαφορετικό χαρακτήρα - το σώμα του γίνεται πιο πλούσιο, τα αρώματά του πιο πολύπλοκα και πικάντικα, ενώ η διάρκεια που έχει στο στόμα μας είναι διαφορετική και συνήθως μεγαλύτερη. Αυτό το στυλ είναι αρκετά διαδεδομένο στην Ευρώπη και πολύ δημοφιλές στο νέο κόσμο, όπου υιοθετείται κατά κόρον. Λόγω της πολυπλοκότητας που του χαρίζει η παραμονή στο βαρέλι, ένα βαρελάτο Chardonnay μπορεί να συνοδεύσει τέλεια πιο βαριά και σύνθετα πιάτα που έχουν ως βάση ακόμα και το κρέας, ενώ ταιριάζουν ιδανικά με ψάρι και θαλασσινά ψημένα στα κάρβουνα, καθώς και καπνιστά θαλασσινά ή τυριά. Με τον τρόπο αυτό, εκτός των άλλων, το Chardonnay γίνεται το λευκό κρασί που μας κάνει παρέα όλο τον χρόνο, και ουσιαστικά Χειμώνα-Καλοκαίρι, και όχι το ελαφρύ κρασί που θα πιούμε μόνο όταν ξεκινάει η θερμή σεζόν των λευκών, δηλαδή από την Άνοιξη και μετά.

Η φιλικότητα και ο εύκολος τρόπος με τον οποίον μπορεί να συνδυάζεται στο τραπέζι, έχουν δώσει στο Chardonnay μία έντονη «θηλυκή» προσωπικότητα. Επί χρόνια, αποτελεί το αγαπημένο λευκό κρασί που παραγγέλουν οι «γυναικοπαρέες» στα μπαρ και στα εστιατόρια του κόσμου, ενώ θεωρείται και η πιο εύκολη και αγαπημένη επιλογή της τυπικής οινόφιλου σε ένα μπαρ ως κρασί σε ποτήρι. Είναι χαρακτηριστικό δε ότι στην Αγγλία αλλά και σε κάποιες Πολιτείες των ΗΠΑ, την περασμένη δεκαετία, δημοσκοπήσεις είχαν δείξει ότι το «Chardonnay» ήταν ένα από τα πιο δημοφιλή ονόματα που θα επέλεγαν νέα ζευγάρια να δώσουν στο μωρό τους εφόσον γεννιόταν κορίτσι!

Κι όμως, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω, πριν λίγα χρόνια συνέβη κάτι σχεδόν ανεξήγητο: Το Chardonnay έπεσε θύμα της νεο-εμφανιζόμενης τάσης για την ανάδειξη νέων, γηγενών, διαφορετικών και... sexy ποικιλιών από όλο τον κόσμο. Ακριβώς επειδή για χρόνια θεωρούνταν η εύκολη και η σταθερή επιλογή σε λευκό κρασί, προς στιγμήν απειλήθηκε και με... ολικό εμπάργκο από τους «ψαγμένους» οινόφιλους, οι οποίοι θεώρησαν ότι είναι το αντίθετο της προόδου, της πρωτοτυπίας και της διαφορετικότητας. Κάποιοι μάλιστα προχώρησαν παραπέρα και έφτιαξαν το κίνημα ABC (Anything But Chardonnay), υποδηλώνοντας έτσι την αντίθεσή τους στην ομοιομορφία και την σταθερότητά του, όπου κι αν βρίσκονταν.

Ευτυχώς αυτά τα φαινόμενα δεν διήρκεσαν πολύ. Είναι ευτύχημα το γεγονός ότι η διαφορετικότητα και η πρωτοτυπία των διαφόρων γηγενών ποικιλιών από όλο τον κόσμο αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί κυρίαρχο ρεύμα στην διεθνή οινο-γαστρονομία, ωστόσο εν τέλει δεν κατάφερε να καταργήσει την αξία της παρουσίας μίας γνωστής, οικείας και διεθνούς εμβέλειας ποικιλίας, όπως είναι το Chardonnay. Επιπλέον δε, το «ανασκούμπωμα» αυτό της αγοράς ξύπνησε τους οινοποιούς που εστιάζουν στο Chardonnay και τους έδωσε το κίνητρο να επιστρέψουν στο αμπέλι, να αφοσιωθούν στο terroir, και με τον τρόπο αυτό να το διαφοροποιήσουν, εκφράζοντας σωστά την τυπικότητα που τόσο όμορφα ένα Chardonnay μπορεί και αντανακλά στο ποτήρι μας.

Εκεί που πραγματικά το Chardonnay βασιλεύει και «λατρεύεται» όπως του αρμόζει, είναι ο ετήσιος διαγωνισμός Chardonnay du Monde, που λαμβάνει χώρα κάθε χρόνο τέτοια εποχή στη Γαλλία. Στο πλαίσιο του διαγωνισμού ειδικοί δοκιμαστές και κριτές Chardonnay δοκιμάζουν δείγματα της ποικιλίας από όλο τον κόσμο και βαθμολογούν και βραβεύουν τα κορυφαία. Ο διαγωνισμός, που ξεκίνησε το 1997, έχει ως σκοπό την ανάδειξη της ποικιλομορφίας του Chardonnay, και την επιβράβευση της σωστής έκφρασης της τυπικότητας της ποικιλίας, ακόμα και μέσα από τα πολύ διαφορετικά terroir από τα οποία προέρχονται τα δείγματα που διαγωνίζονται.

Στον φετινό διαγωνισμό δοκιμάστηκαν 887 δείγματα από 37 χώρες. Η κριτική επιτροπή απαρτιζόταν κατά 50% από Γάλλους ειδικούς, ενώ οι υπόλοιποι ήταν επαγγελματίες με ειδίκευση στην συγκεκριμένη ποικιλία, προερχόμενοι από πολλές και διαφορετικές χώρες του κόσμου. Το 1/3 των συμμετοχών βραβεύτκαν με μετάλλιο, και συγκεκριμένα 65 δείγματα έλαβαν χρυσό, 174 έλαβαν αργυρό, και 57 ετικέτες έλαβαν χάλκινο μετάλλιο. Αξίζει να πούμε ότι στον διαγωνισμό έλαβαν μέρος παραδοσιακές οινοπαραγωγικές δυνάμεις με έφεση στο Chardonnay, όπως η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία και οι ΗΠΑ, ενώ πολλές ήταν και οι πιο... απροσδόκητες συμμετοχές, από χώρες όπως η Ιαπωνία, το Ισραήλ, η Αγγλία, η Βραζιλία και η Κίνα.

Η Ελλάδα για άλλη μία φορά τα πήγε περίφημα στον διαγωνισμό Chardonnay du Monde. Τέσσερις γνωστές και ιδιαίτερα δημοφιλείς Ελληνικές ετικέτες Chardonnay βραβεύτηκαν με μετάλλιο, η μία εκ των οποίων μάλιστα συμπεριλήφθηκε στο Top 10 του διαγωνισμού. Συγκεκριμένα χρυσό μετάλλιο έλαβαν οι ετικέτες Μαρμαριάς 2007 από το Κτήμα Τσέλεπου και Καπνίας 2008 από το Κτήμα Χατζημιχάλη, ενώ με αργυρό μετάλλιο βραβεύτηκαν οι ετικέτες Château Julia Chardonnay 2009 από το Κτήμα Κώστα Λαζαρίδη, Μαρμαριάς 2008 από το Κτήμα Τσέλεπου και Κτήμα Παυλίδη Chardonnay 2008. Αξίζει να αναφέρουμε ότι το τελευταίο βραβεύτηκε και με χρυσό μετάλλιο στον διαγωνισμό Berliner Wein Trophy που έλαβε χώρα το Φεβρουάριο που μας πέρασε στο Βερολίνο.

Η Ελλάδα είναι μία χώρα που γίνεται καθημερινά γνωστή για την διαφορετικότητα και το τεράστιο ενδιαφέρον που παρουσιάζουν οι πολλές και διαφορετικές – λευκές και ερυθρές – γηγενείς ποικιλίες της. Δεν πρέπει να ξεχνάμε όμως ότι μέχρι οι ποικιλίες αυτές να αποδείξουν ότι έχουν πραγματική γευστική και εμπορική αξία σε βάθος χρόνου, έγινε πολλή, σκληρή και σωστή δουλειά με διεθνείς ποικιλίες, όπως είναι το Chardonnay. Σήμερα τα Ελληνικά Chardonnay συγκαταλέγονται ανάμεσα στις πιο δημοφιλείς και αξιόλογες λευκές μας ετικέτες, και αυτό αποδεικνύεται τόσο από την θερμή αποδοχή του οινόφιλου κοινού, όσο και από τα αποτελέσματα και τις διακρίσεις που αποσπούν σε Ελληνικούς και διεθνείς διαγωνισμούς.

Εγώ, μαζί με τα συγχαρητήριά μου προς τα οινοποιεία που έφεραν αυτές τις σημαντικές διεθνείς διακρίσεις στο Ελληνικό κρασί, θέλω να σας μεταφέρω την πεποίθησή μου ότι στο κρασί δεν πρέπει να υπάρχουν δογματισμοί και απόλυτες θέσεις. Η ομορφιά του κρασιού βρίσκεται στην υποκειμενικότητα με την οποία το αντιμετωπίζει καθένας, γι αυτό άλλωστε και οι τόσες πολλές διαφορετικές ετικέτες που κυκλοφορούν στην αγορά να έχουν τόσους πολλούς και διαφορετικούς ένθερμους λάτρεις.

Επειδή λοιπόν ένα κρασί δεν είναι απαραίτητο να είναι διαφορετικό, πρωτότυπο ή εξωτικό για να κάνει «θαύματα» στο τραπέζι μας, πάω να πιω ένα ποτήρι δροσερό Ελληνικό Chardonnay, στην υγειά εκείνων που αγαπούν την ποικιλία αυτή τόσο πολύ, ώστε να δημιουργούν μαζί της εκλεκτά και απολαυστικά κρασιά που μπορούμε να χαιρόμαστε όλο το χρόνο, όλες τις ώρες. Ελπίζω ότι θα μου κάνετε παρέα!...


Θόδωρος Λέλεκας

 

ΥΓ: Δείτε και τα 90  Chardonnay του House of Wine!